احتجاجات (ترجمه جلد 4 بحار الأنوار) - علامه مجلسی - الصفحة ٣٣٣ - اين هم مناظرهاى از حضرت رضا

موقعى كه هيچ آفريده‌اى وجود نداشت، او بود. تغيير مكان نداد با موجودات است.

ابو قره گفت پس چرا شما وقتى دعا مى‌كنيد دستهاى خود را به طرف آسمان بلند مى‌كنيد؟ فرمود: خداوند از بندگان به شكلهاى مختلف عبادت خواسته و پناهگاهى چند قرار داده كه به آن جاها پناه برند و پرستشگاه‌هائى قرار داده از آنها عبادت لفظى و علمى و توجه خواسته است. دستور داده در موقع نماز به جانب كعبه رو كنند و حج عمره را در آنجا به جا آرند و امر كرده هنگام دعا و درخواست و زارى دستها را به سوى آسمان بلند كنند، كه اين خود نشانه كوچكى و علامت بندگى و اظهار خوارى در نزد اوست.

ابو قره گفت پس چه كس به خدا نزديكتر است، ملائكه يا مردم؟ فرمود: اگر منظورت نزديكى به اندازه طول وجب يا نيمى از دست است، تمام اشياء از اين جهت يكسانند. آفريده او هستند. متوجه برخى از آنها نمى‌شود بطورى كه از بعض ديگر فاصله داشته باشد. بالاترين موجود را در اختيار دارد همان طورى كه پائين‌ترين آنها را تدبير مى‌كند. اولين را نيز مانند آخرين آنها به راه مى‌برد بدون رنج و ناراحتى و كمك و مشورت و زحمت. اما اگر منظورت اين است كه كدام آفريده از نظر مقام به او نزديكتر است هر كدام بيشتر مطيع خدا باشد. خودتان روايت مى‌كنيد نزديكترين موقعى كه بنده به خداى خود نزديك مى‌شود همان موقعى است كه در سجده است و روايت داريد كه چهار ملك با يك ديگر ملاقات كردند. يكى از بالاى آسمانها آمده بود، ديگر از پائين‌ترين قسمت آفريده‌ها. سومى از شرق موجودات، چهارمى از غرب. از هم سؤال كردند از كجا مى‌آئيد؟ همه گفتند از جانب خدا مرا براى فلان كار مأمور كرده. اين روايت گواه است كه قرب و بعد در مقام و منزلت است نه تشبيه و تمثيل.

ابو قره گفت مگر شما قبول نداريد كه خدا روى چيزى قرار گرفته و محمول است.

حضرت رضا فرمود: هر چه محمول باشد و بر روى چيز قرار داشته باشد مخلوق است و به ديگرى نيازمند است. محمول خود اسمى است كه در لفظ بى‌ارزش است. حامل فاعل است و در لفظ پسنديده است. چنين اسمى سخن آن‌