احتجاجات (ترجمه جلد 4 بحار الأنوار) - علامه مجلسی - الصفحة ١٩٣ - مناظره حضرت صادق

چرا كف دستها از مو خالى است؟ نمى‌دانم.

چرا موى و ناخن داراى حيات نيستند؟ نمى‌دانم.

چرا قلب به صورت ميوه صنوبر است؟ نمى‌دانم.

چرا ريه داراى دو قسمت است و حركت آنها را در محل خود قرار داده؟

نمى‌دانم.

چرا كبد محدب است؟ نمى‌دانم.

چرا كليه‌ها مانند دانه لوبيا است؟ نمى‌دانم.

چرا پاهاى انسان به عقب جمع مى‌شود؟ نمى‌دانم.

چرا كف پاها گود شده است؟ نمى‌دانم.

فرمود: ولى من مى‌دانم. عرض كرد پس جواب اين سؤالها را خودتان بدهيد.

فرمود: سر داراى شعبه‌هايى است و به چند قسمت شده زيرا ميان تهى و مجوف است، اگر تكه تكه نباشد زود سر درد مى‌آورد، اگر داراى چند بخش باشد كمتر مبتلا به اين درد مى‌گردد[١]. و موى را در بالاى سر قرار داده‌اند تا روغنها به وسيله آن موى‌ها به مغز برسد و بخارها از كناره‌هاى آن خارج گردد و سرما و گرمائى كه بر او وارد مى‌شود دفع نمايد.

پيشانى خالى از موى شده چون تابش نور از آن طرف به چشم‌ها مى‌شود و خطوط پيشانى براى اين است كه جلو عرقى كه از سر به طرف چشم مى‌آيد به اندازه‌اى كه انسان از خود دور مى‌كند بگيرد، مانند جوى‌ها كه آب‌ها را نگه مى‌دارند، دو ابرو را بالاى چشم‌ها قرار داده است تا به اندازه لازم نور به چشم‌ها برسد نمى‌بينى وقتى نور زيادى به چشم كسى وارد شود دستهاى خود را روى دو چشم مى‌گذارد تا جلو نور را بگيرد و به اندازه لازم به آنها مى‌رساند.

[١] ابن سينا در تشريح مى‌گويد جمجمه از هفت استخوان تشكيل شده كه چهار استخوان به منزله ديوار و يكى چون پايه است، بقيه كه از آنها قحف تشكيل شده است اين استخوانها به يك ديگر وصل شده‌اند با درزهائى كه دارند.