عرفان اسلامى تفسير مصباح الشريعه و مفتاح الحقيقه - انصاريان، حسين - الصفحة ٦٣ - وجوب توبه

انسان گناهكار به هر اندازه كه گناه داشته باشد حق نااميد شدن از رحمت و عنايت حضرت محبوب را ندارد كه نااميدى از رحمت بنا به فرموده قرآن كار مردم كافر است:

[إنه لا ييأس من روح الله إلا القوم الكافرون‌][١].

زيرا جز مردم كافر از رحمت خدا مأيوس نمى‌شوند.

و پس از اين آيه كريمه، داستان معروف بهلول نباش كه در تفاسير قرآن آمده و داستان حميد بن قحطبه كه شيخ صدوق در كتاب پرقيمت «عيون أخبار الرضا» نقل كرده كه شصت نفر از اولاد زهرا ٣ را در يك شب كشته بود و روز ماه رمضان غذا مى‌خورد و مى‌گفت: از رحمت حق نااميدم و حضرت رضا ٧ فرمود:

نااميدى او از گناه آن شب وى سنگين‌تر است، براى نشان دادن بار سنگين نااميدى كافى است‌[٢].

گناهكار چون به كتاب خدا و آيات مربوط به مغفرت و رحمت نظر كند و هم چنين وقتى به روايات باب توبه و دعاهاى عجيب اسلامى مانند كميل و ابوحمزه و عرفه دقت نمايد، به هيچ عنوان جاى نا اميدى و يأس براى وى نمى‌ماند، در اين صورت واجب است تمام همت و اراده خود را براى جبران گناهان گذشته و آزادى از ديون مردم و اداى واجبات ترك شده و بناى آينده‌اى روشن به كار گيرد.

در جلد اول اين كتاب به دورنمايى از اين واقعيت‌ها اشاره رفت و نيازى به‌

[١] - يوسف( ١٢): ٨٧.

[٢] - عيون اخبار الرضا: ١/ ١٠٨، باب ٩، حديث ١؛ بحار الأنوار: ٤٨/ ١٧٦، باب ٧، حديث ٢٠.