عرفان اسلامى تفسير مصباح الشريعه و مفتاح الحقيقه - انصاريان، حسين - الصفحة ٣٥٥ - مراحل حيا

هرگاه خداوند براى كسى خير بخواهد، خوبى‌هايش را از چشم او بپوشد و بدى‌هايش را در ميدان مغزش رژه دهد و همنشينى با اهل غفلت را به نظر او ناپسند نمايد.

حيا را پنج مرحله است:

١- حيايى كه مانع از گناه است‌ و اين مرتبه نازله حيا و بلكه حياى عوام الناس است.

٢- حياى تقصير، به اين معنى كه شرمش آيد مرتكب كارى شود كه مشتمل بر تقصير است هرچند ترك اولى باشد.

٣- حياى كرامت، يعنى بزرگوارى و عزت حضرت دوست مانع اين است كه مرتكب خلاف رضاى او شود.

٤- حياى محبت، يعنى انوار محبت حضرت او چنان بر سراسر وجودش تابيده كه مجال مخالفتى براى عاشق در جنب معشوق نگذاشته است.

٥- حياى هيبت، و اين حيا علت خشيت است چنانچه حياى محبت باعث اميد و رجاست.

و هريك از اين پنج مرحله را مقامى است كه شرحش موكول به جزوه‌اى جداگانه است.

الهى! به انوار جلال و اوصاف جمال و ذات مستجمع جميع صفات كمالت ما را به اين مراتب عاليه از حيا آراسته فرما و تمام تقصيرات و گناهان گذشته ما را كه معلول غفلت و جهل بوده ببخش و بيامرز.