عرفان اسلامى تفسير مصباح الشريعه و مفتاح الحقيقه - انصاريان، حسين - الصفحة ٣٣٠ - درجات صبر

درجات صبر

خواجه مى‌گويد: صبر عبارت است از حبس نفس از جزع كه اظهار آن دال بر شكوه و شكايت است. صبر براى عامه سخت‌ترين منزل، براى اهل محبت مخوف‌ترين مقام و براى موحدان نازل‌ترين موقف است و بر سه درجه است:

درجه اول از صبر: صبر از معصيت است كه براى بقاى ايمان و دورى از عذاب است و با مطالعه وعيد الهى حاصل مى‌گردد، در اين مقام اگر موجبات صبر انفعال و شرمندگى باشد و حياى از حق موجب شود كه سالك از معاصى كناره‌گيرى نمايد اين نحوه صبر عالى‌تر است.

درجه دوم از صبر: صبر بر طاعت است كه به محافظت طاعت، رعايت طاعت و به تقسيم طاعت حاصل است.

تحسين طاعت به علم، رعايت طاعت به اخلاص و محافظت طاعت به دوام طاعت است.

درجه سوم از صبر: صبر در بلايا و مصايب است كه براى رسيدن به حسن جزاى الهى است، تحمل اين صبر با انتظار فرج از طرف حق متعال سهل و آسان مى‌گردد. سبك گردانيدن مصايب و سهل شمردن آن‌ها با ياد خدا و متذكر شدن نعم اوست، آن كه متذكر حق متعال است زير بار مصايب احساس ناراحتى نمى‌كند[١].

[١] - مقامات معنوى: ٢/ ٣٩.