عرفان اسلامى تفسير مصباح الشريعه و مفتاح الحقيقه - انصاريان، حسين - الصفحة ٤١٣ - استعدادهاى شگرف انسان در عرصه معنويت

١١- نفس ناطقه نيز به نوبت خود انوار فيوضات را كه از روح جامع يا عقل فعال دريافت مى‌كند به عالم جسم يا محسوسات انتقال مى‌دهد.

١٢- انوار فيوضاتى كه نفس ناطقه اخذ و انتقال مى‌دهد عبارتند از مفهومات كلى و مدركات عقلى و صور خيالى و ادراكات معنوى و افكار تركيبى و يا تفسيرى.

١٣- اين انوار فيوضات نفس ناطقه در حيات انسان‌ها نسبت به استعداد فطرى و كسبى ايشان در اشكال گوناگون و در قلمرو معارف دينى و فلسفى و اخلاقى و علمى و صنعتى و عملى و غيره تظاهر مى‌كنند و رنگ‌ها و جلوه‌ها و قدرت‌ها و جمال‌هاى متنوع نشان مى‌دهند.

١٤- نفس ناطقه بالقوه داراى همه قوه‌ها و قدرت‌هاى روح جامع يا عقل فعال است چون كه پيوسته با او مربوط و خود شعاعى از اوست اما بالفعل هميشه اين قوه‌ها را ندارد.

١٥-/ نفوس كامله انبيا و اوليا و عرفا مى‌توانند قسمت اعظم قوه‌ها و قوت‌هاى روح جامع يا عقل فعال را به فعليت بگذارند، يعنى بالفعل سازند و آن هم در مواقع مخصوص و براى مقاصد مخصوص كه از طرف عقل فعال معين مى‌شود.

١٦- جسم انسانى كه نمونه و نماينده عالم طبيعت است جوهرى است مركب از عناصر طبيعت يا ماده و صفات و قواى آن از قبيل پذيرفتن و داشتن صورت و ابعاد و غيره.

١٧- جسم انسانى بالقوه و يا بالفعل داراى همه عناصر و قواى طبيعت است ولى بعضى از آن‌ها را بالفعل دارد و به كار مى‌برد و بعضى‌ها را هم بالقوه دارد يعنى در وى نهانند و به نمايش نيامده‌اند و يا اين كه آن‌ها را وقتى داشته و حالا بى‌نياز از آن‌ها شده است.

١٨- جسم انسانى انوار فيوضاتى را كه از دست نفس ناطقه و از عالم ملكوت‌