عرفان اسلامى تفسير مصباح الشريعه و مفتاح الحقيقه - انصاريان، حسين - الصفحة ١٨٧ - مؤمن در عالم برزخ

بشارت دهى كه هيچ‌گونه نگران نباشند، در اين هنگام آيات فوق نازل شد.

چنين به نظر مى‌رسد كه جمعى از افراد سست ايمان بعد از حادثه احد مى‌نشستند و بر دوستان و بستگان خود كه در احد شهيد شده بودند تأسف مى‌خوردند كه چرا آن‌ها مردند و نابود شدند، مخصوصا هنگامى كه به نعمتى مى‌رسيدند و جاى آن‌ها را خالى مى‌ديدند بيشتر ناراحت مى‌شدند، با خود مى‌گفتند: ما اين چنين در ناز و نعمتيم اما برادران و فرزندان ما در قبرها خوابيده‌اند و دستشان از همه جا كوتاه است.

اين گونه افكار و سخنان علاوه بر اين كه نادرست بود و با واقعيت تطبيق نمى‌كرد، در تضعيف روحيه بازماندگان بى‌اثر نبود.

آيات فوق خط بطلان بر اينگونه افكار كشيده و مقام شامخ و بلند شهيدان را ياد كرده است.

اى پيامبر! هرگز گمان مبر آن‌ها كه در راه خدا كشته شدند مرده‌اند، بلكه آن‌ها زنده‌اند و نزد پروردگارشان متنعمند.

منظور از حيات و زندگى در اينجا همان حيات و زندگى برزخى است كه ارواح در عالم پس از مرگ دارند، نه زندگى جسمانى و مادى، گرچه زندگى برزخى اختصاصى به شهيدان ندارد، بسيارى ديگر از مردم نيز داراى حيات برزخى هستند، ولى از آنجا كه حيات شهيدان يك حيات فوق العاده عالى و آميخته با انواع نعمت‌هاى معنوى است و به علاوه چون موضوع سخن در آيه آن‌ها هستند تنها نام از آن‌ها برده شده است، آن‌ها به قدرى غرق مواهب حيات معنوى هستند كه گويا زندگى ساير برزخيان در مقابل آن‌ها چيزى نيست.

آن‌ها به خاطر نعمت‌هاى فراوانى كه خداوند از فضل خود به آن‌ها بخشيده است خوشحالند، يكى ديگر از خوشحالى آن‌ها به خاطر برادران مجاهد آن‌هاست‌