عرفان اسلامى تفسير مصباح الشريعه و مفتاح الحقيقه - انصاريان، حسين - الصفحة ٢٦ - حقيقت اخلاص

اخلاص حقيقتى است كه به وسيله قبول شدن عمل منكشف و معلوم مى‌گردد و با رضا و خشنودى حق امضا مى‌شود.

كسى كه اعمالش به درگاه الهى قبول شود و خداوند متعال از او راضى گردد از مخلصان است گرچه عملش اندك و فعلش قليل باشد و هركس عملش قبول نشود از صف مخلصان جداست گرچه عمل او زياد و كوشش او فوق العاده و چشمگير باشد.

در اين زمينه آدم و ابليس بارزترين مصداقند، ابليس را عبادت شش‌هزار ساله بود ولى مردود حق شد و آدم را لحظه‌اى توبه خالص ولى قبول حضرت دوست شد!

نشانه قبولى عمل استقامت در راه خداست و استقامت به دست نمى‌آيد، مگر با گذشت كردن از آنچه محبوب اوست در راه دوست و آگاهى و بصيرت و درك صحت و صواب نسبت به هر حركت و سكون و به تعبير ديگر نشانه پذيرفته شدن عمل با سه حقيقت معلوم مى‌گردد.

١- استقامت و پايدارى در عمل.

٢- انقطاع از علائق و بذل كل محبوب در راه حق.

٣- آگاهى و اطلاع كامل بر صحت و درستى عمل.

مخلص به اندازه‌اى مراقب خود و بصير به حقايق و لطايف و دقايق اعمال و مجاهدات خويش است كه پندارى در اثر مجاهدت و رياضت، نفس خود را گداخته و خون خويش را به راه دوست بذل نموده و در حقيقت از خود گذشته، تا بتواند روح و شعاع علم و عمل و شخصيت عامل و معمول به عمل را از كدورات و اخلاط نفسانيه پاك كند و بازگشت اين تزكيه و اخلاص به اين حقيقت است كه در مقام توحيد مراحل تنزيه را پيموده و نفس خود را از غل و غش تصفيه مى‌نمايد