عرفان اسلامى تفسير مصباح الشريعه و مفتاح الحقيقه - انصاريان، حسين - الصفحة ٩٠ - عبادات ظاهرى

عمل صالح همراه با نيت خالص و آن عمل صالح تجلى در نماز و روزه و حج و جهاد و امر به معروف و نهى از منكر و خمس و زكات و ترك انواع محرمات دارد.

٢- عبادت باطنى‌ كه عبارت است از: تقواى قلب و جان و آن تقواى قلب و جان تجلى در اخلاق حميده دارد و آن اخلاق حميده مطلع الفجرش: توبه و صبر و شكر و توكل و توسل و جود و كرم و سخا و فتوت و جوانمردى و دورى از ملكات رذيله هم چون: كبر و حسد و غرور و غل و غش و عجب و ساير اوصاف شيطانى است و علمى كه عبادات ظاهرى را بيان مى‌كند فقه است و دانشى كه عبادات باطنى را توضيح مى‌دهد علم سر، يا علم اخلاق و عرفان است و براى تفسير و تشريح هر دو عبادت بهترين كتب فقهى و عرفانى و اخلاقى، به وسيله بزرگ‌ترين فقها و عرفا و صاحبان اخلاق به رشته تحرير آمده و در آن كتب براساس آيات و روايات ثابت كرده‌اند كه آراسته شدن به هر دو عبادت از واجبات اصيل الهيه است و تمام مرد و زن در روز قيامت نسبت به هر دو عبادت در معرض سؤال و مسئوليت‌اند.

در اينجا لازم است به بخشى از آيات هر دو فصل اشاره شود، تا اين دو مسئله الهى بيش از پيش اهميت و ارزشش براى ما روشن گردد.

عبادات ظاهرى‌

اما آياتى كه عبادات ظاهرى را بيان مى‌كند، عبارت است از:

[أقم الصلاة و أمر بالمعروف و انه عن المنكر][١].

نماز را برپا دار و مردم را به كار پسنديده وادار و از كار زشت بازدار.

[١] - لقمان( ٣١): ١٧.