عرفان اسلامى تفسير مصباح الشريعه و مفتاح الحقيقه - انصاريان، حسين - الصفحة ٦٢ - وجوب توبه

كمال توبه به حفظ و تقويت اراده براى تداوم توبه و عمل صالح و كناره‌گيرى از محرمات الهى و مشتهيات نفسانى است.

كمال توبه در گرو زهد و صدق و احساس فقر و نياز نسبت به جناب دوست سپس صبر بر پيشامدها و رضا و اخلاص و اعتماد بر حضرت يار است.

وجوب توبه‌

فقهاى بزرگ شيعه و سنى و مفسران عظيم القدر قرآن و عارفان روشن ضمير بر اساس آيات و روايات نورانى توبه از گناه را واجب دانسته و ترك و تأخير آن را حرام مى‌دانند.

استحباب توبه به هيچ وجه معنا ندارد و ترك و يا تأخير آن باعث شدت امراض روحى و قلبى و عملى است و زمينه سازى براى شدت مرض معنوى از گناهان و بلكه از معاصى كبيره است.

خواجه نصيرالدين طوسى در پايان كتاب پرقيمت «تجريد الاعتقاد» مى‌گويند[١]:

توبه از واجبات است؛ زيرا در بازگشت به سوى حق، دفع ضرر عينيت پيدا مى‌كند و بقاى بر ضرر از محرمات است و نيز پشيمانى از انجام هر قبيح و ترك هر واجب براى هر انسانى لازم است، پس بر مبناى وجوب دفع ضرر و پشيمانى از هر گناه و ترك شدن هر واجب، توبه و بازگشت به سوى محبوب واجب است.

علامه حلى در توضيح سخن خواجه در مقام اثبات وجوب توبه به معناى ترك هر كبيره و صغيره برآمده و اين معنا را با برهان يقينى فرموده است.

[١] - بحار الأنوار: ٦/ ٤٢، به نقل از تجريد الاعتقاد.