عرفان اسلامى تفسير مصباح الشريعه و مفتاح الحقيقه - انصاريان، حسين - الصفحة ٢٨٣ - نصيحت اويس قرن درباره خوف

[قال اويس لهرم بن حيان: قد عمل الناس على الرجاء، تعال: نعمل على الخوف.

والخوف خوفان ثابت ومعارض. فالثابت من الخوف يورث الرجاء والمعارض منه يورث خوفا ثابتا والرجاء رجاءان عاكف وباد. فالعاكف منه يقوى نسبة المحبة، والبادى منه يصحح اصل العجز والتقصير والحياء]

نصيحت اويس قرن درباره خوف‌

اويس قرن- كه از بزرگان قوم و از خواص حضرت مولا و از عارفان عاشق و بيداردلان واصل است- به هرم بن حيان گفت:

مردمان كار به خود آسان كرده، بندگى خدا را بر اساس اميد انجام مى‌دهند، بيا تا من و تو بر مقتضاى خوف عمل كنيم كه به احتياط در دين نزديكتر است.

خوف دو خوف است:

١- خوف ثابت.

٢- خوف معارض.

خوف ثابت‌ كه مركوز طبع است و به مقتضاى آن اتيان اوامر و اجتناب از نواهى انجام مى‌گيرد و مسامحه كه از توابع رجا است از او ناشى نمى‌شود و به سبب معارضه خوف با رجا تزلزل و اضطراب بهم نمى‌رساند و اينچنين خوف بدون شك‌