عرفان اسلامى تفسير مصباح الشريعه و مفتاح الحقيقه - انصاريان، حسين - الصفحة ١٨ - توكل در روايات

امام صادق ٧ در روايت باب توكل مى‌فرمايند:

توكل چون ظرفى مهر شده است به مهر حضرت حق كه مهر آن را باز نمى‌كنند و از آن جام نمى‌نوشند مگر آنان كه داراى روح توكلند.

خداوند مى‌فرمايد:

به پروردگار تكيه كنند تكيه كنندگان.

و باز فرموده:

اگر اهل ايمان هستيد به خداوند توكل كنيد.

در آيه شريفه توكل را كليد ايمان و ايمان را قفل توكل قرار داده است و به عبارت روشن‌تر، توكل داراى نتايجى است مانند كمال توحيد و حصول مرتبه رضا و برقرارى مقام عبوديت و از اين آثار ملكوتى كسى بهره نمى‌برد جز آن كه در توكل ثابت قدم است و برگشت توكل به اختيار و مقدم داشتن ديگرى است بر خود، يعنى ديگرى را به جاى خود انتخاب كردن و امور خود را به وى واگذار نمودن و ناچار شخص متوكل در برنامه توكل خود توجه به يكى از دو امر پيدا مى‌نمايد، يا توجه او به معلول و فوايد و محصول توكل است و آن به وجود آمدن و به دست آوردن امورى است كه از توكل حاصل مى‌شود، مانند تحصيل فوايد و منافع بيشتر و اظهار طاعت و عبوديت و اقناع نفس خود در مقابل امور جارى و يا آثار و لوازم معنوى ديگر.

و يا توجه او به مبدأ و علت العلل توكل مى‌باشد، يعنى پروردگار عزيز و بزرگى كه مى‌بايد در برابر او به عبوديت و طاعت و خضوع سرفرود آورد و از خودبينى‌

[١] - فيض كاشانى.