اخلاق اسلامى - داودى، محمد - الصفحة ٤٥ - آيين بندگى
ناممكن يا دستكم بسيار دشوار تلقى مىكند. چراكه تنها كسانى از عهده اين كار برمىآيند كه از دنيا و مردم و جامعه كناره بگيرند.
بر اساس آيات و روايات اين باور كاملًا نادرست است. قرآن در آيات مختلفى انسانها را به استفاده از نعمتهاى خداوند در اين دنيا دعوت كرده است:
يَا أَيُّهَا النَّاسُ كُلُواْ مِمَّا فِى الأَرْضِ حَلَالًا طَيِّباً وَلَا تَتَّبِعُواْ خُطُوَاتِ الشَّيْطَانِ إِنَّهُ لَكُمْ عَدُوٌّ مُّبِينٌ؛[١] اى مردم، از آنچه در زمين است حلال و پاكيزه را بخوريد، و از گامهاى شيطان پيروى مكنيد كه او دشمن آشكار شماست.
در اين آيه، خداوند بهصراحت مردم را به استفاده از نعمتهاى دنيا دعوت نموده و تنها آنان را از پيروى شيطان برحذر مىدارد. در آيه ديگر آمده است:
يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُواْ كُلُواْ مِن طَيِّبَاتِ مَا رَزَقْنَاكُمْ وَاشْكُرُواْ لِلّهِ إِن كُنتُمْ إِيَّاهُ تَعْبُدُونَ؛[٢] اى كسانى كه ايمان آوردهايد، از نعمتهاى پاكيزهاى كه روزى شما كردهايم، بخوريد و خدا را شكر كنيد اگر تنها او را مىپرستيد.
اين آيه نيز افزون بر دعوت مردم به استفاده از نعمتهاى پاكيزه الهى، آنان را به شكر خداوند فرامىخواند. خداوند مردم را از حرام شمردن استفاده از نعمتهاى او باز داشته است:
يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُواْ لَا تُحَرِّمُواْ طَيِّبَاتِ مَا أَحَلَّ اللّهُ لَكُمْ وَلَا تَعْتَدُواْ إِنَّ اللّهَ لَا يُحِبُّ الْمُعْتَدِينَ^ وَكُلُواْ مِمَّا رَزَقَكُمُ اللّهُ حَلَالًا طَيِّباً وَاتَّقُواْ اللّهَ الَّذِيَ أَنتُم بِهِ مُؤْمِنُونَ؛[٣] اى كسانى كه ايمان آوردهايد، چيزهاىِ پاكيزهاى را كه خدا براى [استفاده] شما حلال كرده، حرام مشماريد و از حدّ مگذريد، كه خدا از حدّگذرندگان را دوست نمىدارد؛ و از آنچه خداوند روزىِ شما گردانيده، حلال و پاكيزه را بخوريد، و از آن خدايى كه به او ايمان داريد پروا داريد.[٤]
[١] - بقره( ٢): ١٦٨
[٢] - بقره( ٢): ١٧٢
[٣] - مائده( ٥): ٨٧ و ٨٨
[٤] - آيات ديگرى از قرآن نيز ما را به بهرهمندى از نعمتهاى دنيا فرامىخواند:« قُلْ مَنْ حَرَّمَ زِينَةَ اللّهِ الَّتِيَ أَخْرَجَ لِعِبَادِهِ وَالْطَّيِّبَاتِ مِنَ الرِّزْقِ قُلْ هِى لِلَّذِينَ آمَنُواْ فِى الْحَيَاةِ الدُّنْيَا خَالِصَةً يَوْمَ الْقِيَامَةِ كَذَلِكَ نُفَصِّلُ الآيَاتِ لِقَوْمٍ يَعْلَمُونَ.»( اعراف( ٧): ٣٢)؛« ... فَمِنَ النَّاسِ مَن يَقُولُ رَبَّنَا آتِنَا فِى الدُّنْيَا وَمَا لَهُ فِى الآخِرَةِ مِنْ خَلَاقٍ.»( بقره( ٢): ٢٠٠)؛« وِمِنْهُم مَّن يَقُولُ رَبَّنَا آتِنَا فِى الدُّنْيَا حَسَنَةً وَفِى الآخِرَةِ حَسَنَةً وَقِنَا عَذَابَ النَّارِ.»( بقره( ٢): ٢٠١)؛« يَا بَنِى آدَمَ خُذُواْ زِينَتَكُمْ عِندَ كُلِّ مَسْجِدٍ وكُلُواْ وَاشْرَبُواْ وَلَا تُسْرِفُواْ إِنَّهُ لَا يُحِبُّ الْمُسْرِفِينَ.»( اعراف( ٧): ٣١)