موجه، شرك به خدا، ايمن دانستن خود از مكر خداوند، نااميدى از رحمت خداوند، شراب‌خوارى، زنا، قطع رحم، خيانت و مكر و فريب، شهادت دروغ، كتمان شهادت، پيمان‌شكنى و ... كه مرتكب آنها مستحق آتش جهنم است.[١]

البته بايد دانست صغيره بودن يك گناه بدين معنا نيست كه مى‌توانيم آن را كوچك شمريم و از ارتكاب آن ابايى نداشته باشيم. امام‌صادق عليه السلام مى‌فرمايد:

پيامبر صلى الله عليه و آله در مسافرتى با ياران خود در سرزمينى خشك و بى‌آب و علف فرود آمدند. براى تهيه و تدارك غذا نياز به هيزم براى برافروختن آتش داشتند. پيامبر صلى الله عليه و آله رو به ياران كردند و فرمودند: هيزم بياوريد. آنان در جواب گفتند: يا رسول‌اللّه! در اين بيابان بى‌آب و علف هيزمى يافت نمى‌شود. حضرت فرمود: هر اندازه هيزم يافتيد، بياوريد. هريك از اصحاب اندكى هيزم جمع كردند و در جايى انباشتند. پس از مدتى هيزم زيادى جمع شد. در اين هنگام پيامبر صلى الله عليه و آله فرمودند: گناهان نيز چنين انباشته مى‌شوند. از گناهان كوچك بپرهيزيد كه هر چيزى طالبى دارد. بدانيد كه خداوند آنچه قبلًا انجام داده‌ايد و آنچه بعداً انجام خواهيد داد، ثبت و ضبط مى‌كند.[٢]

سرچشمه‌هاى گناه‌

دانشمندان اخلاق، شهوت و غضب را دو عامل اصلى روى‌آوردن انسان به گناهان مى‌دانند.[٣] در برخى آيات نيز پيروى از هواى نفس منشأ گناه شمرده شده است:

وَمَنْ أَضَلُّ مِمَّنِ اتَّبَعَ هَوَاهُ بِغَيْرِ هُدًى مِّنَ اللَّهِ؛[٤] و كيست گمراه‌تر از آنكه بى‌راهنمايى خدا از هوسش پيروى كند؟ بى‌ترديد خدا مردم ستمگر را راهنمايى نمى‌كند.

آيه‌اى ديگر، رستگارى و ورود به بهشت را در گرو دورى از هواى نفس دانسته است:

وَأَمَّا مَنْ خَافَ مَقَامَ رَبِّهِ وَنَهَى النَّفْسَ عَنِ الْهَوَى^ فَإِنَّ الْجَنَّةَ هِيَ الْمَأْوَى؛[٥] و امّا كسى كه

[١] - بنگريد به: محمدبن يعقوب كلينى، الكافى، ج ٢، ص ٢٧٦ و ٢٨٦؛ سيد عبدالحسين دستغيب، گناهان كبيره

[٢] - محمدبن يعقوب كلينى، الكافى، ج ٢، ص ٢٨٨

[٣] - براى آگاهى بيشتر بنگريد به: ابوحامد محمد غزالى، احياء علوم الدين، باب مهلكات؛ ملامحسن فيض كاشانى، حقايق، مقاله دوم

[٤] - قصص( ٢٨): ٥٠

[٥] - نازعات( ٧٩): ٤٠ و ٤١