اخلاق اسلامى - داودى، محمد - الصفحة ١٦٣ - موانع هميارى در نيكىها و ناهميارى در زشتىها و راه از ميان بردن آنها
امامصادق عليه السلام نيز در تفسير آيه «و كسى كه از خدا بترسد، براى او دو بهشت خواهد بود»، مىفرمايد:
كسى كه بداند خداوند عزوجل او را و كارهاى نيك و بدش را مىبيند و سخنان او را مىشنود و همين، او را از زشتىها بازدارد، اين همان كسى است كه از مقام الهى مىترسد و نفس خود را از هواهايش بازمىدارد.[١]
امام عليه السلام در روايتى ديگر مىفرمايد:
يكى از سختترين تكليفهايى كه خداوند بر مردم واجب كرده، بسيار ياد خدا كردن است.
سپس فرمود: مراد، گفتن سبحانالله و الحمدلله و لاالهالاالله و اللهاكبر نيست، گرچه اينها هم ذكر هستند، بلكه مراد اين است كه هنگام حلال و حرام به ياد خدا باشد و آنچه خدا واجب كرده، انجام دهد و آنچه حرام كرده، ترك كند.[٢]
٢. اعتراف به گناهان و پشيمانى از آنها: اين عامل شرط لازم براى نجات از گناهان است.
كسى كه بپذيرد انسان همواره در معرض گناه و لغزش است، بيشتر مراقبت مىكند و درنتيجه كمتر دچار لغزش مىشود. از اين رو امامباقر عليه السلام مىفرمايد:
بهخدا سوگند! از گناه رهايى نمىيابد، مگر كسى كه به آن اعتراف كند.[٣]
يكى از اصحاب امامصادق عليه السلام مىگويد كه امام عليه السلام فرمود: كسى گناهى مىكند و خداوند او را وارد بهشت مىكند. عرض كردم: خداوند او را به سبب گناهش وارد بهشت مىكند؟ امام عليه السلام فرمود: آرى، او گناهى مىكند و پيوسته ترسان و متنفر از خويش است. به همين جهت، خداوند او را مورد رحمت خود قرار مىدهد و وارد بهشت مىكند.[٤]
٣. ياد مرگ: اميرالمؤمنين عليه السلام در اين باره مىفرمايد:
هنگامى كه با نفستان بر سر شهوتها درگيريد، بسيار مرگ را ياد كنيد و مرگ بهعنوان
[١] - محمدبن يعقوب كلينى، الكافى، ج ٢، ص ٨٠
[٢] - محمدباقر مجلسى، بحارالانوار، ج ٧٠، ص ٣٦٤
[٣] - محمدبن يعقوب كلينى، الكافى، ج ٢، ص ٤٢٦
[٤] - همان