اخلاق اسلامى - داودى، محمد - الصفحة ١٧١ - براى مطالعه بيشتر
در روايتى ديگر، ايشان خشم را نوعى ديوانگى مىداند:
تندى گونهاى از ديوانگى است؛ زيرا صاحب آن پشيمان مىشود و اگر پشيمان نشود، ديوانگىاش استوار شده است.[١]
برخى روايات نيز افرادى كه خشم بر آنها مسلط شده را در زمره بهايم به شمار آوردهاند.
على عليه السلام مىفرمايد:
آنكه غضب و شهوت بر او غالب شده است، در زمره چهارپايان است.[٢]
با توجه به اين اوصاف است كه معصومان عليهم السلام در روايات متعددى ما را از اين رذيله برحذر داشتهاند. امامصادق عليه السلام مىفرمايد:
از پدرم شنيدم كه مىفرمود: مردى بَدَوى نزد رسولخدا صلى الله عليه و آله آمد و عرض كرد: من در بيابان ساكنم. از كلمات جامع خود سخنى به من بياموز. پيامبر صلى الله عليه و آله فرمود: تو را دستور مىدهم كه خشمگين نشوى. اعرابى سؤال خود را سه بار تكرار كرد [و پيامبر صلى الله عليه و آله جواب نداد] تا با خود گفت: از اين پس چيزى نمىپرسم. رسولخدا صلى الله عليه و آله جز به نيكى دستورم نداده است.
آنگاه امامصادق عليه السلام فرمود: پدرم مىفرمود: «چه چيزى بدتر از غضب است. ممكن است كسى خشمگين شود و نفس محترمى را بكشد كه خداوند كشتن او را حرام كرده و يا زن پاكدامنى را تهمت بزند.»[٣]
اميرالمؤمنين عليه السلام مىفرمايد:
مسلطترين مردم بر خود آن است كه بر خشم خود چيره شود و شهوتش را بميراند.[٤]
اكنون بايد به اين سئوال پاسخ داد كه آيا هر نوع خشمى مذموم است؟
[١] - همان.
[٢] - همان، ص ٣٠٢.
[٣] - محمدبن يعقوب كلينى، الكافى، ج ٢، ص ٣٠٣.
[٤] - تميمى آمدى، غررالحكم و دررالكلم، ص ٣٠٢.