اخلاق اسلامى - داودى، محمد - الصفحة ١٣٥ - آثار امربهمعروف و نهىازمنكر

يُطِعْ اللَّهَ وَرَسُولَهُ فَقَدْ فَازَ فَوْزًا عَظِيماً؛[١] اى كسانى كه ايمان آورده‌ايد، از خدا پروا داريد و سخنى استوار گوييد؛ تا اعمال شما را به صلاح آورد و گناهانتان را بر شما ببخشايد، و هر كس خدا و پيامبرش را فرمان بَرَد قطعاً به رستگارى بزرگى نايل آمده است.

بر پايه اين آيه، سخن استوار و نيكو دو اثر بسيار مهم دارد: اصلاح رفتارهاى آدمى و بخشوده شدن گناهان. علامه طباطبايى مى‌گويد:

هرگاه آدمى خود را ملزم به سخن استوار و محكم كند، از سخنان دروغ و لغو و كلامى كه پيامدهاى سوء دارد، بازمى‌ماند و با رسوخ اين صفت در وى، از رفتارهاى زشت و نادرست و بيهوده نيز دست برمى‌دارد و از [آنها] ... پشيمان مى‌شود و توبه مى‌كند.[٢]

بدين ترتيب سخن نيكو، هم رفتار را اصلاح مى‌كند و هم موجب بخشوده شدن گناهان پيشين مى‌گردد.

در سوره اسراء نيز به يكى ديگر از آثار سخن نيكو اشاره شده است:

وَ قُلْ لِعِبادِي يَقُولُوا الَّتِي هِيَ أَحْسَنُ إِنَّ الشَّيْطانَ يَنْزَغُ بَيْنَهُمْ إِنَّ الشَّيْطانَ كانَ لِلْإِنْسانِ عَدُوًّا مُبِيناً؛[٣] و به بندگانم بگو: «آنچه را كه بهتر است بگويند»، كه شيطان ميانشان را به هم مى‌زند، زيرا شيطان همواره براى انسان دشمنى آشكار است.

بر اساس اين آيه، خداوند به مؤمنان فرمان مى‌دهد سخن نيكو بگويند تا ميان آنان اختلاف نيفتد. بنابراين يكى ديگر از آثار سخن نيكو، جلوگيرى از ايجاد فتنه و اختلاف ميان مردم است.

در سخنان معصومان عليهم السلام نيز به برخى از آثار سخن نيكو اشاره شده است. امام‌على عليه السلام مى‌فرمايد:

مردم را به‌خوبى مخاطب قرار دهيد و با آنان به‌خوبى سخن بگوييد تا پاسخى زيبا بشنويد.[٤]

[١] - احزاب( ٣٣): ٧٠ و ٧١

[٢] - محمدحسين طباطبايى، الميزان، ج ١٦، ص ٣٤٧

[٣] - اسراء( ١٧): ٥٣

[٤] - محمد محمدى رى‌شهرى، ميزان الحكمة، ج ٣، ص ٢٧٤٣