اخلاق اسلامى - داودى، محمد - الصفحة ١٤٦ - راه رسيدن به صفت عفت
عبادات و معاملات است. مراد از تقوا نيز التزام عملى به امر و نهى خداوند است. بنابراين هميارى در «بِرّ» و «تقوا» به معناى اجتماع و اتحاد و يارى كردن يكديگر در ايمان و عمل صالح بر پايه تقواى الهى است. در مقابل، اثم به معناى كار زشتى است كه موجب دور ماندن انسان از سعادت مىشود و «عدوان» نيز به معناى تجاوز به حقوق مردم است.[١]
در تفسير نمونه نيز آمده است:
بر اساس همين آيه، در فقه اسلام نيز پارهاى از معاملات كه جنبه كمك به گناه دارد، تحريم شده است؛ مانند فروختن انگور به كارخانه شرابسازى و اجاره دادن محل كسب و كار براى انجام كارهاى خلاف شرع.[٢]
بنابراين مراد از هميارى در كار نيك، هميارى در ايمان و عمل صالح و رعايت تقواى الهى است و مراد از كار زشت و تعدى نيز تمام كارهايى است كه آدمى را از رسيدن به سعادت الهى بازمىدارد.
در روايات متعدد برخى از مصداقهاى هميارى در گناه و تجاوز به حقوق ديگران مشخص و از آنها نهى شده است. در روايتى چنين آمده است: كسى كه ديگرى را با يك كلمه بر كشتن مسلمانى يارى كند، روز رستاخيز خداوند را ملاقات مىكند، درحالىكه بر پيشانى او نوشته شده «نااميد از رحمت الهى».[٣] امامرضا عليه السلام مىفرمايد:
كسى كه گناهكار را دوست بدارد، گناهكار است و كسى كه شخص مطيع خدا را دوست بدارد، خود او نيز مطيع خداست و كسى كه ظالمى را يارى كند، ظالم است و كسى كه عادلى را يارى نكند نيز ظالم است.[٤]
امامباقر عليه السلام نيز چنين فرمود:
پيامبر صلى الله عليه و آله در ارتباط با شراب ده گروه را لعنت كردند: كسى كه درخت
[١] - بنگريد به: محمدحسين طباطبايى، الميزان، ج ٥، ص ١٧٢
[٢] - ناصر مكارم شيرازى، تفسير نمونه، ج ٤، ص ٢٤٩
[٣] - محمدبن يعقوب كلينى، الكافى، ج ٢، ص ٣٦٨
[٤] - ابوجعفر محمد صدوق، عيون الاخبار الرضا عليه السلام، ج ١، ص ٢٦٠