اخلاق اسلامى - داودى، محمد - الصفحة ١٦٦ - مصداقهاى اهتمام به امور مسلمانان

در سخنان معصومان عليهم السلام نيز پيروى از هواى نفس مذموم شمرده شده است. از پيامبر صلى الله عليه و آله روايت شده است:

بدترين دشمن انسان نفس اوست كه در ميان دو پهلوى او قرار گرفته است.[١]

اميرالمؤمنين عليه السلام نيز به نقل از پيامبر صلى الله عليه و آله مى‌فرمايد:

بهشت با امور ناخوشايند احاطه شده و جهنم با امور خوشايند و مطابق ميل آدمى. بدانيد كه هيچ اطاعتى نيست، مگر اينكه با سختى و ناخوشايندى همراه است و هيچ معصيتى نيست، مگر اينكه با خوشايندى و تمايل آدمى همراه است. خداوند رحمت كند كسى را كه خود را از شهوت‌هاى نفس جدا و هواهاى نفسانى خود را سركوب كند؛ زيرا نفس آدمى بسيار دير [از انسان‌] جدا مى‌شود و پيوسته انسان را به نافرمانى خدا به نفع هواهاى خويش مى‌كشاند.[٢]

همچنين در رواياتى از اميرالمؤمنين عليه السلام آمده است:

هواى نفس بزرگ‌ترين دشمن انسان است.[٣]

هواى نفس خدايى است كه پرستيده مى‌شود.[٤]

هواى نفس نابود كننده ترين چيز است.[٥]

مفهوم هواى نفس‌

«هوى» در زبان عربى به معناى ميل و گرايش است و «نفس» نيز به معناى خود. بنابراين هواى نفس ميل‌ها، خواهش‌ها و گرايش‌هايى است كه در انسان وجود دارد. البته بايد يادآور شد معمولًا هواى نفس تنها درمورد گرايش‌ها و ميل‌هايى به‌كار مى‌رود كه برخلاف دستورها و

[١] - ابن‌فهد حلى، عدة الداعى، ص ٣١٤

[٢] - نهج‌البلاغه، ص ٢٥١

[٣] - تميمى آمدى، غررالحكم و دررالكلم، ص ٣٠٦

[٤] - همان

[٥] - همان