اخلاق اسلامى - داودى، محمد - الصفحة ١٩٢ - آثار غضب
را [از قدرت من] بنگرند، بدان ايمان نياورند، و اگر راه صواب را ببينند آن را برنگزينند، و اگر راه گمراهى را ببينند آن را راه خود قرار دهند.
٢. مقاومت در برابر دعوت پيامبران: از آنجا كه متكبران توانايى شناخت حق از باطل را از دست دادهاند، دعوت پيامبران را نمىپذيرند. خداوند درباره بنىاسرائيل مىفرمايد:
وَلَقَدْ آتَيْنَا مُوسَى الْكِتَابَ وَقَفَّيْنَا مِن بَعْدِهِ بِالرُّسُلِ وَآتَيْنَا عِيسَى ابْنَ مَرْيَمَ الْبَيِّنَاتِ وَأَيَّدْنَاهُ بِرُوحِ الْقُدُسِ أَفَكُلَّمَا جَاءكُمْ رَسُولٌ بِمَا لَا تَهْوَى أَنفُسُكُمُ اسْتَكْبَرْتُمْ فَفَرِيقاً كَذَّبْتُمْ وَفَرِيقاً تَقْتُلُونَ؛[١] و همانا به موسى كتاب [تورات] را داديم، و پس از او پيامبرانى را پشت سر هم فرستاديم، و عيسى پسر مريم را معجزههاى آشكار بخشيديم، و او را با «روح القدس» تأييد كرديم؛ پس چرا هر گاه پيامبرى چيزى را كه خوشايند شما نبود برايتان آورد، كبر ورزيديد؟ گروهى را دروغگو خوانديد و گروهى را كشتيد.
٣. عذاب الهى: كسانى كه در برابر خدا و رسولان او تكبر ورزيده و از پذيرش دعوت آنها سر باز زنند، طبيعى است كه سرنوشتى جز عذاب الهى نخواهند داشت:
وَالَّذِينَ كَذَّبُواْ بِآيَاتِنَا وَاسْتَكْبَرُواْ عَنْهَا أُوْلَئِكَ أَصْحَابُ النَّارِ هُمْ فِيهَا خَالِدُونَ؛[٢] و كسانى كه آيات ما را دروغ انگاشتند و از [پذيرش] آنها تكبّر ورزيدند آنان همدم آتشند [و] در آن جاودانند.
٤. خوار كردن بزرگان: يكى ديگر از آثار تكبر اين است كه انسانهاى شريف و بزرگ را در نظر مردم خوار و كوچك مىكند. امام على عليه السلام مىفرمايد:
تكبر انسان بزرگ را كوچك مىكند.[٣]
اگر كسى بخواهد با تكبرْ خود را عزيز كند، اين كار عين ذلت است.[٤]
[١] - بقره( ٢): ٨٧
[٢] - اعراف( ٧): ٣٦
[٣] - تميمى آمدى، غررالحكم و دررالكلم، ص ٣١٠
[٤] - همان