اخلاق اسلامى - داودى، محمد - الصفحة ١٣٣ - ٣ امربهمعروف و نهىازمنكر

بر پايه اين آيه، سخن نيك، سخن راستى است كه نه بيهوده است و نه پيامدى منفى در پى دارد.

امام‌باقر عليه السلام نيز در تفسير آيه‌ «وَ قُولُوا لِلنَّاسِ حُسْناً.»[١] مى‌فرمايد:

بهترين سخنى را كه دوست داريد به شما بگويند، به مردم بگوييد.[٢]

در اين روايت نيز معيار ديگرى براى تشخيص سخن نيك از بد بيان شده كه البته با آنچه در قرآن آمده، تعارضى ندارد، بلكه ابزارى براى تشخيص مصداق‌هاى قاعده قرآنى است.

افزون بر اين، در روايات برخى مصداق‌هاى سخن خوب نيز بيان شده است كه به بعضى از آنها اشاره مى‌كنيم:

١. سخن از روى علم و آگاهى: در روايات متعددى به اين موضوع اشاره شده كه انسان بايد بر اساس علم و آگاهى سخن بگويد. مثلًا امام‌باقر عليه السلام فرمود:

خوش ندارم زبان شخص بيش از علم او باشد؛ چنان‌كه خوش ندارم علم او بيش از عقلش باشد.[٣]

در روايت ديگرى آمده است:

آنچه به آن علم ندارى، مگو.[٤]

٢. بجا سخن گفتن: اميرالمؤمنين عليه السلام مى‌فرمايد:

آنچه بدان علم ندارى، مگو و هر چه را نيز مى‌دانى، مگو كه خداوند بر اعضاى تو واجباتى‌

مقرر كرده و در روز قيامت به آنها بر تو احتجاج مى‌كند.[٥]

[١] - بقره( ٢): ٨٣

[٢] - محمد محمدى رى‌شهرى، ميزان الحكمة، ج ٣، ص ٢٧٤٢

[٣] - همان، ص ٢٧٣٧

[٤] - همان، ص ٢٧٣٩

[٥] - همان