اخلاق اسلامى - داودى، محمد - الصفحة ١٨٥ - ٢ پيروى از هواى نفس

كه آدمى نسبت به ديگرى در قلب خود سنگينى احساس كند و از او متنفر باشد و اين حالت را ادامه دهد.[١]

در روايات نيز به برخى از ريشه‌ها و علل حسد اشاره شده است. اميرالمؤمنين عليه السلام مى‌فرمايد:

اسلحه شخص پست، حسادت است.[٢]

بر پايه اين روايت، يكى از ريشه‌هاى حسادت، پستى شخصيت حسود است.

در روايتى ديگر مى‌فرمايد:

حسد بردن دوست بر نعمت دوست، از دون‌همتى است.[٣]

بر اساس اين روايت، پست‌همتى و نداشتن همت بلند موجب حسدورزى است.

در روايتى ديگر از آن حضرت آمده است:

كسى كه به وضعيت خود راضى است، دچار حسد نمى‌شود.[٤]

بر اين مبنا نيز يكى از علت‌هاى حسادت زياده‌خواهى و قانع نبودن به داشته‌هاى خود است.

اكنون كه ريشه‌ها و علت‌هاى حسد مشخص شد، مى‌توانيم راه‌هاى مبارزه با آن را بررسى كنيم. يكى از مهم‌ترين راه‌هاى مبارزه با حسد، شناسايى علت‌هاى آن و ريشه‌كن كردن آنهاست. البته ممكن است ريشه‌هاى حسد در افراد، متفاوت باشد، از اين رو ضرورى است هر كسى با تأمل در خود، علت‌هاى حسدورزى را بازشناسد و در از بين بردن آنها بكوشد.

يكى ديگر از راه‌هاى مبارزه با حسد، تفكر در آثار مهلك آن است. حسود بايد با خود بينديشد آيا حسدورزى كه در واقع هيچ زيانى به محسود نمى‌رساند، به اندازه‌اى‌ سودمند است كه بتواند

[١] - ملامحسن فيض كاشانى، صافى، ج ١، ص ١٧١

[٢] - تميمى آمدى، غررالحكم و دررالكلم، ص ٣٠٠

[٣] - همان

[٤] - همان