اخلاق اسلامى - داودى، محمد - الصفحة ١٢٩ - منشأ عدل
كه آفت ريا و آشوب تفاخر و تكاثر و تكبر متولد مىشود. اين صفات انسان را به كينه و حسد و بغض و دشمنى مىخوانند و سپس صاحب خود را در ورطه سركشى، گناه، فحشا و منكرات غوطهور مىسازند.[١]
در مقابل، اعتدال در خوردن و آشاميدن و گرسنگى آثار مفيدى دارد؛ از جمله صفاى قلب، درخشش و تيزبينى، رقت قلب و آمادگى براى درك لذت مناجات با خداوند، انكسار و تواضع و از ميان رفتن حالت گردنكشى، درهم شكستن ميل به گناه، دفع خواب و دوام بيدارى و نيز سلامتى بدن و دفع امراض.[٢]
در سخنان معصومان عليه السلام نيز برخى از آثار عفت بيان شده است:
با عفت ورزيدن، اعمال انسان [از آلودگىها] پاك مىشود.[٣]
آنكه از سوغات عفت و قناعت بهرهمند است، عزت نيز همراه اوست.[٤]
ريشه عفت، قناعت و ميوه آن كاهش ناراحتى و غم است.[٥]
عفت، نفس انسان را [از آلودگىها] حفظ و از پستىها پاك مىكند.[٦]
راه رسيدن به صفت عفت
برخى از بزرگان اخلاق راههايى براى غلبه بر شهوت خوردن و آشاميدن و نيز شهوت جنسى و درنتيجه رسيدن به عفت به دست دادهاند. نراقى معتقد است:
راه مقابله با غلبه شهوت خوردن و آشاميدن آن است كه شخص در آثار سوء زيادهروى در خوردن و آشاميدن تأمل كند.[٧]
[١] - عبدالله شُبَّر، اخلاق، ص ٢١٣
[٢] - بنگريد به: همان، ص ٢١٦- ٢١٤
[٣] - محمد محمدى رىشهرى، ميزان الحكمة، ج ٣، ص ٢٠٠٩
[٤] - همان
[٥] - همان، ص ٢٠٠٨
[٦] - همان، ص ٢٠٠٩
[٧] - ملااحمد نراقى، معراج السعادة، ص ٢٣٨