اخلاق اسلامى - داودى، محمد - الصفحة ١٠٤ - ٨ اعتدال(ميانهروى)

٣. گرامى داشتن مؤمنان: امام‌صادق عليه السلام به نقل از پيامبر صلى الله عليه و آله مى‌فرمايد:

كسى كه برادر مسلمان خود را با سخنى ملاطفت‌آميز و با رفع مشكلش گرامى بدارد، تا هنگامى كه در اين حال است، در سايه رحمت خداوند قرار دارد.[١]

٤. خدمت به مردم: اميرالمؤمنين عليه السلام از قول پيامبر صلى الله عليه و آله فرمود:

هر مسلمانى كه گروهى از مسلمانان را خدمت نمايد، خداوند در بهشت به تعداد آنها به او خدمتكار مى‌بخشد.[٢]

مصداق‌هاى احسان به والدين‌

در روايتى از امام‌صادق عليه السلام برخى از مهم‌ترين مصداق‌هاى احسان به والدين بيان شده است لذا با توجه به جامعيت اين روايت، در اينجا به نقل آن بسنده مى‌كنيم: ابى‌ولّاد مى‌گويد: از امام‌صادق عليه السلام درمورد اين سخن خداوند عزوجل‌ «وَ بِالْوالِدَيْنِ إِحْساناً» پرسيدم كه احسان به والدين چيست؟ امام عليه السلام فرمود: احسان اين است كه با آنها به خوبى رفتار كنى و پيش از آنكه چيزى را كه مورد نيازشان است از تو بخواهند، براى آنان تهيه كنى، هرچند خود آنان بتوانند آن را تهيه كنند. مگر خداوند نمى‌فرمايد «به [مقام‌] نيكوكارى نمى‌رسيد، تا اينكه از آنچه دوست داريد، انفاق كنيد؟» سپس امام فرمود: اما اين سخن خداوند كه «اگر يكى يا هر دوى آنها به سن پيرى رسيدند، به آنان اف نگو و آنان را از خود مران»، مراد اين است كه اگر پدر و مادر موجب آزار و زحمت تو شدند، به آنان اف نگو و اگر تو را زدند، آنان را از خود مران» و اينكه خداوند فرمود: «به آنان سخنى نيكو بگو»، مراد اين است كه اگر تو را زدند، بگو خداوند شما را بيامرزد. اين سخن در اين مقام، سخن نيكوست. اين سخن خداوند نيز كه «در برابر آنان متواضع باش و بال رحمت بر آنان بگشاى»، بدين معنا است كه جز با چشم رأفت و مهربانى به آنان نگاه مكن و صدايت را بيش از صداى آنها بالا مبر و دستت را بالاتر از دست‌

آنها بلند نكن و بر آنها مقدم نشو.[٣]

[١] - همان، ص ٢٠٧

[٢] - همان، ص ٢٠٨

[٣] - همان، ج ٢، ص ١٥٧