اخلاق اسلامى مبانى و مفاهيم - عليزاده، مهدى - الصفحة ٦١ - براى تأمل و پژوهش

اطاعت از طاغوت و تسليم بى‌چون و چرا در برابر او در بيان قرآن كريم «عبوديت طاغوت» ناميده شده است.[١] عبادت در مفهوم قرآنى، تسليم و اطاعت مطلق در برابر قدرت واقعي يا پندارى است، خواه از روى رغبت باشد يا از سر اجبار و خواه همراه با حس تقديس معنوى باشد، يا بدون آن.

نكته آخر اينكه طاغوت در روزگار ما چهره‌اى متفاوت يافته است. به بيانى طاغوت در اعصار پيشين در فردى سركش و مقتدر مانند فرعون و نمرود تجلى مى‌يافت، اما امروزه به يك نظام پيچيده و گسترده بدل شده است؛ نظامي كه در ابعاد آموزشى و اقتصادى و نظامى، از امكانات بسيار و برنامه‌ريزى دقيق براى سلطه بر ملت‌ها بهره مى‌برد.

پرسش‌

١. عمده‌ترين مانع رشد اخلاقى انسان چيست؟ چرا؟

٢. موانع درونى و بيرونى رشد را نام بريد؟

٣. مهم‌ترين پيامد عجز چيست؟

٤. تأثير محيط فاسد بر انسان چگونه است؟

٥. طاغوت را تعريف كنيد.

براى تأمل و پژوهش‌

١. در منابع روايى و ادعيه شيعه، هواى نفس در برابر عقل معرفى شده است. درباره مفهوم‌عقل و انواع كاربردهاى آن تحقيق كنيد.

٢. مبحث هوش هيجانى (EQ )در كتاب‌هاى روان‌شناسى را بكاويد و نسبت قدرت مديريت هيجانات را با مفهوم تقوا و مبارزه با نفس بررسي كنيد. چگونه مى‌توان از ظرفيت‌هاى اين بحث در غنى‌سازى مباحث اخلاقى بهره گرفت؟

[١] -« وَالَّذِينَ اجْتَنَبُوا الطَّاغُوتَ أَنْ يَعْبُدُوهَا وَأَنَابُوا إِلَي اللَّهِ لَهُمُ الْبُشْرَي فَبَشِّرْ عِبَادِي؛ و آنان كه خود را از طاغوت به دور مى‌دارند تا مبادا او را بپرستند و به سوى خدا بازگشته‌اند، آنان را مژده باد. پس بشارت ده به آن بندگان من.»( زمر( ٣٩): ١٧.)