اخلاق اسلامى مبانى و مفاهيم - عليزاده، مهدى - الصفحة ١٧٣ - الف) يقظه

اهداف‌

از دانشجو انتظار مى‌رود پس از فراگيرى اين فصل:

١. اهميت يقظه و فوايد آن را بداند.

٢. معناى ترس از خدا و اميد به او و نيز فوايد و راهكارهاى رسيدن به آن را بشناسد.

٣. معيارى براى سنجش اميد حقيقى به خدا و ترس حقيقى از او به‌دست آورد.

٤. با ديدگاه ويژه اسلام درباره رابطه خوف و رجا آشنا شود.

٥. معنا و حقيقت شكر و اقسام و راهكارهاى اتصاف به آن را بداند.

الف) يقظه‌

يقظه به معناى بيدارگشتن از خواب غفلت‌[١] و هشيار شدن از مستى طبيعت است كه عارفان آن را منزل اول و سرآغاز سلوك معنوى معرفي كرده‌اند. پس از اسلام و ايمان و التزام به حدود و احكام الاهى، بنده مؤمن بايد از غفلت پردامنه‌اى كه زندگى او را فراگرفته، بيرون آيد و حركت خود را به سوى حق در پيش گيرد.[٢] پيش‌نياز سلوك اين است كه انسان دريابد هنوز فقير و نيازمند به خداست و بايد براي كامل شدن بدو بپيوندد. بنابراين او مسافرى است كه به

[١] - بايد دانست آنچه در اينجا آمده، غفلت و بيدارى در حوزه اخلاق بندگى و رابطه عبد و معبود است، غير از بحث خودفراموشى و خودآگاهي‌اى است كه در حوزه اخلاق فردى مطرح شد.

[٢] - بنگريد به: محمد شجاعى، مقالات، ج ٢، ص ٢٣.