پيشوايان هدايت - حكيم، سيد منذر؛ مترجم عباس جلالي - الصفحة ٢٣٢ - حركت عباسيان پس از پايان اجتماع

خلاصه مى‌كند.

امّا ابو مسلم خراسانى به خاطر بعضى از صفات كه داشت در ميان مردم محبوبيّت پيدا كرد. او هميشه با صداى پايين صحبت مى‌كرد. عربى و فارسى را با زبان فصيح تكلّم مى‌نمود. كلامش شيرين و در كلام خود از اشعار استفاده مى‌كرد. هيچگاه در وقت نامناسب در حال خنده و شوخى ديده نشد. هيچ وقت حالت او به خاطر حوادثى كه پيش مى‌آمد تغيير نمى‌كرد. نه فتوحات بزرگ در چهره او اثر شادمانى ايجاد مى‌كرد و نه حوادث سخت و مصيبت‌بار او را غمزده و ناراحت مى‌ساخت. هنگامى كه از ابراهيم امام درباره شايستگى ابو مسلم براى اين كار سؤال كردند گفت: من اين اصفهانى را آزمايش كرده و ظاهر و باطنش را شناسايى كرده‌ام. او را اين‌چنين يافتم كه سنگ روى زمين است‌[١].

ابو مسلم حتّى نزد غير مسلمانان نيز از محبوبيّت برخوردار بود. در تاريخ مى‌بينيم كه زارعان مجوسى به ياران او پيوسته و به دست او اسلام آوردند.

همچنانكه تعداد زيادى از افراد خارج از اسلام به دعوت او پاسخ مثبت دادند.

البتّه همه اين‌ها به خاطر ظلم و جور فراوانى بود كه آن‌ها از حاكمان اموى ديده و نيز لطف و محبّتى بود كه از ابو مسلم خراسانى ديده بودند. لذا بسيارى از آنان او را به تنهايى امام و پيشوا دانسته و معتقد بودند كه ابو مسلم يكى از نوادگان زرتشت است كه مجوسيان منتظر ظهور او بودند، آنان مرگ ابو مسلم را نيز باور نكرده و منتظر بازگشت او بودند[٢].

از ديگر سوى اين ابو مسلم بود كه بدن يحيى بن زيد را از دار به زير

[١] . وفيات الاعيان ٣/ ١٤٥.

[٢] . الامام الصّادق و المذاهب الاربعة ٢/ ٣١١.