پيشوايان هدايت - حكيم، سيد منذر؛ مترجم عباس جلالي - الصفحة ٣٠٦ - بزرگان اهل سنت كه از امام صادق عليه السلام كسب علم كردهاند

ملحق كرده‌اند[١][٢].

به دليل عنايت بيش از حدّ امام صادق عليه السّلام به رشته‌هايى از علوم طبيعى كه نمونه‌هايى از آن را در خلال بحث‌هاى اين كتاب پيشتر ديده‌ايم، مى‌توان گفت كه تمدّن امروز انسانى- يا تمدّن اروپا- مديون ميراث علمى امام صادق عليه السّلام است.

ميراث علمى و حديثى كه دانشمندان مكتب اهل بيت عليهم السّلام از امام صادق عليه السّلام نقل و جمع‌آورى نموده‌اند به تنهايى هم از حيث كمّيّت و هم از حيث پرداختن به رشته‌هاى مختلف علوم انسانى و طبيعى، بيشتر از ميراث حديثى هركدام از معصومين عليهم السّلام مى‌باشد.

ما در بحث‌هاى سابق اين كتاب مانند دانشگاه اهل بيت عليهم السّلام يا جمعيّت صالحان، مقدارى از احاديث شريف آن حضرت را ذكر نموده‌ايم. امّا براى استفاده بيشتر و ايجاد وحدت سياق با ساير جلدهاى اين مجموعه، اكنون دسته ديگرى از روايات و ميراث علمى امام صادق عليه السّلام را كه در مسائل مختلف معرفت اسلامى جمع‌آورى نموده‌ايم بيان مى‌كنيم:

[١] . محمّد حسين مظفّر، الامام الصّادق عليه السّلام ١٢٧- ١٣٠.

[٢] . به رغم اعترافات عالمان اهل سنّت و تحسين امام صادق عليه السّلام توسّط آنان و اعتراف به اين مطلب كه پيشوايان مذاهب و علماى بزرگ آنان به دست امام صادق عليه السّلام پرورش يافته و راويان آنقدر از احاديث او نقل كرده‌اند كه شرق و غرب را پركرده است، مى‌بينيم بخارى صاحب صحيح بخارى كه از خوارج، فاسقان و افراد مجهول هم روايت نقل مى‌كند، حتّى يك حديث هم از امام جعفر بن محمّد صادق عليه السّلام روايت نقل نكرده است.