پيشوايان هدايت - حكيم، سيد منذر؛ مترجم عباس جلالي - الصفحة ٣١٥ - نمونههايى از كجفهمى در مسائل دينى

كه مى‌فرمود: هركس عمل خود را بر پايه شكّ يا ظنّ محكم كند، عمل او ارزشى نداشته و حبط مى‌شود، همانا كه حجّت خدا حجّتى روشن و آشكار است‌[١].

٥. از مسعدة بن صدقه از امام صادق عليه السّلام از پدران بزرگوارش عليهم السّلام روايت شده كه فرمودند: پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و اله فرموده است: از ظنّ و گمان بپرهيزيد كه همانا ظنّ و گمان دروغ‌ترين دروغ‌هاست‌[٢].

نمونه‌هايى از كج‌فهمى در مسائل دينى‌

١. عبد المؤمن انصارى روايت كند كه به امام صادق عليه السّلام عرض كردم:

گروهى از رسول خدا روايت مى‌كنند كه فرمود: «اختلاف امّتي رحمة»؛ اختلاف در ميان امّت من رحمت است. امام صادق عليه السّلام فرمودند: «راست مى‌گويند»، گفتم: اگر اختلاف در ميان امّت رحمت است. پس اجتماع در ميان امّت مايه عذاب است! امام صادق عليه السّلام فرمودند: اين‌گونه كه تو گمان كرده‌اى و آنان به آن راه رفته‌اند، نيست. منظور پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و اله اين آيه از قرآن كريم است: (پس چرا از هر فرقه‌اى از آنان، دسته‌اى كوچ نمى‌كنند تا [دسته‌اى بمانند و] در دين آگاهى پيدا كنند و قوم خود را- وقتى به سوى آنان بازگشتند بيم دهند- باشد كه آنان [از كيفر الهى‌] بترسند؟). پس خداوند متعال آن‌ها را امر كرده تا به سمت پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و اله بروند و دانش بياموزند. سپس به سمت قوم و قبيله خود برگردند و آن دانش را به آنان بياموزند، مراد از كلمه اختلاف، رفتن آن‌ها به شهرهاست نه اختلاف پيدا كردن در دين خدا. بلكه دين خدا يك دين بيشتر نيست‌[٣].

[١] . كافى ٢/ ٤٠٠، كتاب الايمان و الكفر، باب الشكّ، ح ٨.

[٢] . قرب الاسناد ٢٩، احاديث متفرّقه، ح ٩٤.

[٣] . معانى الاخبار ١٥٧/ ١ فى معنى قوله اختلاف امّتى رحمه.

البته آنان كه با زبان عربى آشنايى دارند مى‌دانند كه كلمه اختلاف داراى دو معنى است و در لغت به معنى رفت و آمد نيز آمده است.