پيشوايان هدايت - حكيم، سيد منذر؛ مترجم عباس جلالي - الصفحة ٦٥ - ويژگىهاى زمانه امام زين العابدين عليه السلام و موقعيتهاى آن حضرت

آماده كردن پيشگامان بيدارى كه با احساس مسئوليت، قابليت به دوش كشيدن امانت الهى را داشته باشند، به انجام رسيد.

جهت‌گيرى دوم: حركت در راه مسئوليت خطير حفظ دين مقدس اسلام از انواع تحريف و دگرگونى‌هاى محتوايى و تلاش در راه سالم نگهداشتن آن بود كه خود شامل چند نوع فعاليت مى‌گرديد:

فعاليت اول: امام در اين بخش از فعاليت خود به رويارويى با جريانات انحرافى و فرقه‌هاى گمراه و غالى كه انديشه اسلام را هدف گرفته و با تكيه بر اعتقادات و آراء هندى و يونانى درباره هستى و زندگى به تفسير قرآن و حديث مى‌پرداختند، همت گماشت و به نشر رشته‌هاى مختلف دانش و صنعت اسلامى، و بيان روش درست روابط اجتماعى و سياسى و اخلاقى كه در آن دوره دستخوش فساد شده بود پرداخت و مى‌توان اين مطلب را به روشنى از مطالعه «رسالة الحقوق» دريافت.

امام سجّاد عليه السّلام در هنگام بروز مشكلاتى كه كرامت دولت اسلام را تهديد مى‌كرد به داد حكومت نيز مى‌رسيد كه نمونه آشكار آن را مى‌توان در جوابى كه به نامه پادشاه روم مبنى بر تهديد خليفه وقت به محاصره اقتصادى داده‌اند مشاهده كرد[١].

فعاليت دوم: با توجه به سختگيرى شديد حكومت درباره ارتباط امام سجّاد عليه السّلام با مردم، آن حضرت سلاح دعا را براى ارتباط فكرى و معنوى به كار گرفتند، چرا كه اين سلاح، امويان را به صورت مستقيم هدف قرار نمى‌داد و امام عليه السّلام توانست مجال بيشترى براى درمان پديده‌هاى بيمارى‌زا و انحرافات اخلاقى جامعه داشته باشد.

[١] . البداية و النهاية ٩/ ١٢٢.