پيشوايان هدايت - حكيم، سيد منذر؛ مترجم عباس جلالي - الصفحة ١١٤ - الف - تحريف در عرصه تفسير قرآن كريم

آمدن محيط دينى مضطرب و آكنده از مفاهيم غلط، تفكّر زندقه رواج بسيارى يافت.

آشفتگى اصول و ارزش‌ها به جايى رسيد كه حتّى مردم در سنّت نبوى، بلكه در فهم كتاب بزرگ الهى (قرآن) نيز به شكّ افتادند و به‌سوى رأى و استحسان كشيده شده و بدون هيچ قانون علمى محكمى، از متن روايات و قرآن كريم تجاوز كردند.

اگر بخواهيم افكار منحرفى را كه در عصر امام صادق عليه السّلام در جامعه منتشر شده بود بشناسيم، اوّل لازم است پيش‌زمينه‌هايى كه امّت را به اين تشويش و آشفتگى اعتقادى رسانده بود بشناسيم.

اكنون به بعضى از نمونه‌هاى روش تحريفى و انحرافى اموى و نقش مخرّب آن در فهم قرآن و سنّت و حوادث تاريخ مى‌پردازيم.

تحريف مصادر تشريع و تاريخ‌

الف- تحريف در عرصه تفسير قرآن كريم‌

آنان در تفسير قرآن كريم به آراء شخصى يا روايات اسرائيلى بسنده مى‌كردند كه در خدمت سياست‌هاى خلفا بوده است. به عنوان مثال:

١. جبريان، بعضى از آيات قرآن كريم را مانند وَ اللَّهُ خَلَقَكُمْ وَ ما تَعْمَلُونَ‌؛ ... خدا شما و آنچه را كه برمى‌سازيد آفريده است‌[١]، براى تأييد فكر منحرف خود به كار مى‌بردند. آن‌ها اين‌گونه مى‌پنداشتند كه قرآن دلالت بر اين دارد كه خداوند بندگان را به كارهايشان مجبور مى‌كند.

[١] . صافات/ ٩٦.