پيشوايان هدايت - حكيم، سيد منذر؛ مترجم عباس جلالي - الصفحة ٦٧ - ويژگىهاى زمانه امام زين العابدين عليه السلام و موقعيتهاى آن حضرت

پاسخ امام عليه السّلام به عبد الملك به مبارزه خواندن خليفه‌اى بود كه با تفكرات جاهلى مى‌انديشيد؛ امام عليه السّلام در اين نامه موضع اسلام را كه همه امتيازات جاهلى را ملغى كرده است اين‌گونه بيان فرموده كه: «در اين كار بر انسان مسلمان سرزنشى نيست، و چنين سرزنشى مخصوص زمان جاهليت است»[١].

اين مبارزه‌طلبى از آنجا نمود پيدا مى‌كند كه در تاريخ آمده است پس از رسيدن اين پاسخ به عبد الملك پسرش سليمان بن عبد الملك به او گفت: على بن الحسين خيلى تو را تحقير كرد!! خليفه در پاسخ او گفت: «پسرم چنين مگو اين از خصوصيات زبان بنى هاشم است كه صخره‌ها را مى‌شكافد و از دريا آب مى‌خورد و آنچه درباره ديگران موجب پستى مى‌شود بر عزت على بن الحسين مى‌افزايد»[٢].

اين پاسخ به روشنى بر اين نكته دلالت مى‌كند كه امام سجّاد عليه السّلام زير بار سلطه بنى اميه نرفته است.

از ديگر موضع‌گيرى‌هاى امام عليه السّلام در برابر سلطه اموى برخورد آن حضرت با «زهرى» است كه با دربار اموى رابطه داشت و امام سجّاد عليه السّلام با اينكه مى‌دانست او سر تا پا غرق در هدايا و پول‌هاى دربارى است نامه‌اى به او نوشته و او را به سبب اين كار زشت مورد نكوهش قرار دادند، كه البته اگر اين نامه در زهرى اثر نكرده باشد ميراثى براى نسل‌هاى آينده خواهد بود.

از احاديثى كه زهرى در تقويت سياست بنى اميه جعل كرده اين است كه وقتى ابن زبير بر مكه و مدينه تسلط داشت بنى اميه كه در شام بودند مردم را از رفتن به حج در اين دو شهر منع كرده بودند، لذا زهرى گفت: پيامبر

[١] . بحار الأنوار ٤٦/ ١٦٥ به نقل از فروع كافى ٥/ ٣٤٤ و عقد الفريد ٧/ ١٢١.

[٢] . بحار الانوار ٤٦/ ١٦٥ به نقل از فروع كافى ٥/ ٣٤٤ و عقد الفريد ٧/ ١٢١.