پيشوايان هدايت - حكيم، سيد منذر؛ مترجم عباس جلالي - الصفحة ١٤٥ - ج ارائه راه صحيح فهم دينى

ج. ارائه راه صحيح فهم دينى‌

امام صادق عليه السّلام در همان زمانى كه با اين جريانات فكرى مبارزه مى‌كرد به مبارزه با جريانات ديگرى هم مى‌پرداخت كه سنگ بناى بعضى از مكاتب فقهى گرديده بود كه با روح شريعت اسلام منافات داشت و ممكن بود دين اسلام را از درون نابود كرده و محتواى آن را تغيير بدهد. از اينجا بود كه امام صادق عليه السّلام ياران خود را از عمل به مبانى اين جريانات برحذر مى‌داشته‌اند، آن حضرت به ابان بن تغلب فرموده است: «يا أبان! إنّ السنة إذا قيست محق الدين»؛ اى ابان، اگر سنت مورد قياس قرار گيرد دين نابود مى‌شود[١].

امام در راه اثبات بطلان اين مكاتب و عدم مشروعيت آن‌ها فعاليت گسترده‌اى داشتند.

ابو حنيفه مكتب قياس را پايه‌گذارى كرد و از آن به مانند يكى از منابع استنباط احكام شرعى استفاده مى‌كرد اما امام صادق عليه السّلام بر كار او خط بطلان كشيده و نادرستى نظريه او را برايش آشكار مى‌نموده است.

به يكى از مباحثاتى كه ميان امام صادق عليه السّلام و ابو حنيفه در اين رابطه انجام شده است توجه كنيد:

گفته شده كه «ابن شبرمه» به همراه ابو حنيفه به محضر امام صادق عليه السّلام رسيدند، امام عليه السّلام به ابن شبرمه فرمود: «اين‌كه همراه تو است كيست؟».

ابن شبرمه پاسخ داد: مردى است كه در امر دين داراى بصيرت است.

امام عليه السّلام فرمودند: «شايد كه او در امر دين به رأى خود قياس مى‌كند؟».

[١] . بحار الانوار ١٠٤/ ٤٠٥ به نقل از محاسن برقى.