پيشوايان هدايت - حكيم، سيد منذر؛ مترجم عباس جلالي - الصفحة ٤٩ - نامگذارى و القاب امام صادق عليه السلام

تأكيد كرده‌اند كه پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و اله اين نام را براى آن حضرت انتخاب كرده و همچنين لقب صادق را براى آن حضرت برگزيده است‌[١].

امام صادق عليه السّلام به القاب بسيارى ملقّب گرديده‌اند كه هركدام از آن القاب، جلوه‌اى از ابعاد شخصيتى آن امام همام است. اينك بعضى از آن القاب را ذكر مى‌كنيم:

١. صادق: جدّش پيامبر اكرم، آن حضرت را به اين لقب خوانده است. چون او را راستگوترين انسان در حديث و گفتار مى‌دانسته است‌[٢].

و گفته شده است كه منصور دوانيقى كه خود از كينه‌توزترين دشمنان امام صادق عليه السّلام است، اين لقب را به او نسبت داده است. در بيان سبب اين مطلب آورده‌اند كه ابو مسلم خراسانى از امام صادق عليه السّلام خواست كه او را به قبر جدّش امير المؤمنين عليه السّلام كه در آن زمان مخفى بود، راهنمايى كند. امّا امام صادق عليه السّلام از اين كار خوددارى كرده و به او خبر دادند كه قبر امام امير المؤمنين عليه السّلام در ايّام حكومت مردى هاشمى كه او را ابو جعفر منصور مى‌نامند ظاهر خواهد شد.

ابو مسلم به منصور اين خبر را در ايّام حكومتش داد. در آن زمان منصور در رصّافه بغداد ساكن بود. او از شنيدن اين خبر خوشحال شد و گفت: اين همان شخص راستگوست‌[٣].

٢. صابر[٤]: از آنجا كه امام صادق عليه السّلام صبر بسيار بزرگى بر محنت‌هاى دشوار و مصيبت‌هاى مرارتبارى كه از جانب دشمنان اموى و عبّاسى خود مى‌ديد از خود نشان مى‌داد، به لقب صابر ملقّب گرديده بود.

[١] . قزوينى، موسوعة الامام الصادق ١/ ١٦٢.

[٢] . سمعانى در انساب ٣/ ٥٠٧ گفته است صادق لقب جعفر صادق است كه به جهت صدق در گفتارش ملقب به اين لقب گرديده است.

[٣] . موسوعة الإمام الصادق ١/ ٢٢.

[٤] . تذكرة الخواص ٣٠٧، مرآة الزمان ٥/ ١٦٦ از نسخه عكسى كتابخانه امام امير المؤمنين عليه السّلام.