پيشوايان هدايت - حكيم، سيد منذر؛ مترجم عباس جلالي - الصفحة ١٦٩ - تخصص علمى در دانشگاه امام صادق عليه السلام

دانشگاه را متنوّع كرد و با اين كار بر بار علمى دانشگاه افزود. لذا است كه امام عليه السّلام دانشجويان خود را به‌سوى تخصّص‌هاى علمى راهنمايى مى‌كرده‌اند.

آن حضرت شخصا بر امر دانش‌آموزى آنان اشراف داشته و اشكالاتى كه در ضمن كار به وجود مى‌آمد حل كرده و حركت علمى دانشگاه را به پيش مى‌برده‌اند. در اينجا نمى‌توانيم همه اين تخصّص‌هاى علمى را به بحث بگذاريم. امّا به ذكر بعضى از نمونه‌هاى اين تخصّص‌ها اكتفا مى‌كنيم.

الف- پزشكى: از امام صادق عليه السّلام درباره جسم انسان سؤال كردند. آن حضرت پاسخ دادند:

خداوند متعال انسان را با دوازده مفصل، چهل استخوان و سيصد و شصت رگ آفريده است. اين رگ‌ها هستند كه بدن را آبيارى مى‌كنند و استخوان‌ها هستند كه بدن را نگه مى‌دارند. گوشت‌ها استخوان‌ها را نگه داشته و اعصاب گوشت‌ها را نگهدارى مى‌كنند. خداوند در دو دست انسان هشتاد و دو استخوان قرار داده كه در هر يك دست چهل و يك استخوان وجود دارد، قسمتى از اين استخوان‌ها كه در كف دست واقع شده، سى و پنج استخوان، دو استخوان در ساعد، يك استخوان در بازو و سه استخوان در كتف كه مجموع آن‌ها به چهل و يك استخوان مى‌رسد. در پاى انسان چهل و سه استخوان وجود دارد. سى و پنج استخوان در كف پا، دو استخوان در ساق پا، سه استخوان در زانو و يك استخوان در ران و دو استخوان در ناحيه لگن.

و امّا ستون فقرات هر انسان هيجده مهره داشته و در هر طرف از پهلوى او، نه دنده موجود است، گردنش هشت استخوان و سرش سى و شش استخوان دارد. در دهان انسان گاه، بيست و هشت و گاه سى و دو استخوان موجود است‌[١].

[١] . المناقب ٤/ ٢٥٦، بحار الانوار ١٤/ ٤٨٠.