پيشوايان هدايت - حكيم، سيد منذر؛ مترجم عباس جلالي - الصفحة ١٧١ - تخصص علمى در دانشگاه امام صادق عليه السلام

چگونه اين اعضا را هركدام در جاى مناسب قرار داده است و چگونه هركدام از اين ظرف‌ها را براى قبول هريك از اين فضولات قرار داده مبادا اين سموم در بدن منتشر شده و باعث ضعف و بيمارى شوند، پس مبارك باد آن‌كه چنين نيكو تقدير كرد و برنامه متقنى نهاد[١].

ب- بهداشت: امام عليه السّلام راه‌هاى پيشگيرى از بيماريهاى معده را بيان كرده‌اند.

امام صادق عليه السّلام همچنين از همنشينى و نزديكى به بيمارانى كه امثال بيمارى جذام را دارند، نهى مى‌فرموده‌اند. آن حضرت فرموده‌اند: هيچكس با شخص جذامى صحبت نكند مگر اينكه به اندازه يك ذراع بين آن‌ها فاصله باشد[٢]. در طبّ جديد هم آمده است كه ميكروب جذام در هوا منتشر مى‌شود و به اندازه يك متر در اطراف شخص بيمار قابل سرايت است.

امام عليه السّلام فرموده‌اند: همه بيمارى‌ها از سوء هاضمه نشأت مى‌گيرد[٣].

امام صادق عليه السّلام فرموده‌اند: قبل و بعد از غذا دست خود را بشوييد[٤]. شستن دست‌ها قبل از غذا باعث مى‌شود كه ميكروب‌هاى احتمالى از بين برود و شستن دست بعد از غذا براى نظافت است.

ج- جانورشناسى: امام صادق عليه السّلام در توصيف جامعه مورچگان اين‌چنين فرموده است:

به مورچگان و تمركز و همكارى آن‌ها در جمع و تهيه غذا دقّت كن. مى‌بينى كه گروهى از آن‌ها وقتى دانه را به محلّ امن خود مى‌برند به گروهى از مردم مانند كه غذا يا چيزهاى ديگر را به خانه خود مى‌برند. بلكه مردم از نظر جدّيت و چالاكى به‌

[١] . بحار الانوار ٣/ ٥٧ به نقل از مفضّل بن عمر جعفى، كتاب توحيد.

[٢] . وسائل الشيعة ٢/ ٢٠٨.

[٣] . بحار الانوار ٦٣/ ٣٣٦.

[٤] . بحار الانوار ٦٣/ ٣٥٦.