پيشوايان هدايت - حكيم، سيد منذر؛ مترجم عباس جلالي - الصفحة ١٦٢ - ٣ محور روحى و اخلاقى

امام صادق عليه السّلام فرموده‌اند:

«من التواضع أن ترضى بالمجلس دون المجلس و أن تسلّم على من تلقى و أن تترك المراء و ان كنت محقّا، و لا تحب أن تحمد على التقوى»؛

از نشانه‌هاى تواضع آن است كه به هر جايى كه براى نشستن شما پيدا مى‌شود راضى شويد و بر هر كسى كه مى‌بينيد سلام كنيد و از جدال و مناقشه بپرهيزيد اگرچه حقّ با شما باشد و دوست نداشته باشيد كه بر تقوا و پرهيزكارى كه خدا به شما عنايت كرده مورد تعريف و تمجيد ديگران قرار گيريد[١].

و امام صادق عليه السّلام اصحاب خود را به تسليم شدن در برابر حقّ در مباحثات و گفت‌وگوها، يا در برابر انتقاد صحيح و بجا سفارش مى‌كرد. آن حضرت ياران خود را به عدم تعصّب قومى، عشيره‌اى و مذهبى سفارش مى‌نمود. چرا كه جانبدارى‌هاى كوركورانه انسان را از شنيدن حقيقت بازمى‌دارد. حقيقتى كه همواره شعار اهل بيت عليهم السّلام بوده كه فرمود: هركس در برابر حقّ تسليم شود، اوّلين كسى است كه به خداوند رسيده است‌[٢].

بعد چهارم: از ديگر اقدامات تربيتى كه امام صادق عليه السّلام با هدف رساندن اصحاب خود به سطح مطلوب از پختگى و سلامت فكر و جلوگيرى از به فساد كشيده شدن طرح‌ها و برنامه‌هاى آنان به مورد اجرا درمى‌آوردند، دعوت به مطالعه دقيق هر كار قبل از اقدام به انجام آن بود.

آن حضرت فرموده‌اند: همواره سلامت و درستى كارها از راه بررسى و مطالعه به وجود مى‌آيد و عجله در كار باعث پشيمانى خواهد بود؛ هركس كه در غير وقت مناسب به كارى دست بزند، نتيجه آن كار هم در غير زمان مناسب به بار خواهد آمد[٣].

[١] . الحكم الجعفريّه/ ٣٥.

[٢] . الحكم الجعفريّه/ ٦٠.

[٣] . الحكم الجعفريّه/ ٦٠.