پيشوايان هدايت - حكيم، سيد منذر؛ مترجم عباس جلالي - الصفحة ١٧٣ - تخصص علمى در دانشگاه امام صادق عليه السلام

عيينه، يحيى بن سعيد در علم فقه، اصول و تفسير قرآن كريم صاحب تخصّص گرديدند. چنانكه در علم شيمى نيز جابر بن حيّان كوفى صاحب تخصّص گرديد. و امّا در ميان اصحاب امام صادق عليه السّلام مفضّل بن عمر كه امام صادق كتاب مشهورى را كه به نام توحيد مفضّل معروف شده است براى او املا فرموده‌اند، در هستى‌شناسى تخصّص پيدا نمود.

هركدام از دانشجويان دانشگاه امام صادق در رشته خود به فعاليّت پرداخته و دست به تأليف و مناظره زده‌اند. به نوشته سيّد حسن صدر كتاب‌هاى نوشته شده توسّط شيعه در اين دوره زمانى به شش‌هزار و ششصد كتاب رسيده است‌[١].

در ميان اصحاب امام صادق عليه السّلام، هشام بن حكم در فنّ مناظره از ديگران گوى سبقت ربوده بود و امام صادق عليه السّلام از مناظرات هشام خوشحال مى‌شد.

هنگامى كه امام صادق عليه السّلام خبر مناظره هشام را با رهبر معتزله عمرو بن عبيد شنيد، و هشام به ايشان خبر داد كه بر عمرو بن عبيد پيروز شده است. امام عليه السّلام به وى فرمودند: «اى هشام، چه‌كسى اين سخنان را به تو آموخته است؟» هشام گفت:

اى پسر پيامبر خدا صلّى اللّه عليه و اله، اين كلام بر زبان من جارى شد. امام صادق عليه السّلام فرمودند: «به خدا سوگند كه اين كلمات در صحف ابراهيم و موسى نوشته شده است»[٢].

از ديگر هدف‌هاى بزرگى كه امام عليه السّلام در اين دانشگاه در كنار ديگر تخصّص‌ها داشتند، بخشيدن روح جديدى به حركت اصلاحات فقهى خاصّ بود كه در كنار تفقّه در دين به شكل عامّ مطرح مى‌شد.

از اينجاست كه مى‌بينيم در اين دوران كتاب‌هاى بسيارى در رابطه با اصول‌

[١] . تأسيس الشيعه لعلوم الاسلام ٢٨٨.

[٢] . الاحتجاج ٢/ ١٢٥- ١٢٨.