پيشوايان هدايت - حكيم، سيد منذر؛ مترجم عباس جلالي - الصفحة ٢٣١ - حركت عباسيان پس از پايان اجتماع

١٢٨ هجرى به وقوع پيوست. ابو مسلم در آن زمان نوزده سال بيشتر نداشت.

تاريخ او را اين‌گونه توصيف كرده است: او مردى بود زيرك، خونريز و فريبكار كه بويى از رأفت و رحمت نبرده و در دسيسه‌چينى بسيار ماهر بوده است.

همه از تعيين ابو مسلم در اين جايگاه حسّاس شگفت‌زده شدند. چرا كه او از نظر سنّى جوان و تجربه‌اش كم بود. گروهى از داعيان بنى عبّاس هم از طاعت او سرباز زدند. امّا ابراهيم امام آنان را به شنيدن و اطاعت از او ملزم كرد[١]. و ابو مسلم بعدا تمام كسانى كه در آن منطقه با رياست او مخالفت كرده بودند اعدام كرد.

امّا برنامه‌اى كه ابو مسلم مى‌بايست در اعلام قيام خود در خراسان به آن بپردازد چه بوده است؟ اين برنامه در وصيّتى كه ابراهيم امام به او كرده است روشن مى‌شود. آنجا كه ابراهيم امام به او گفته: اى عبد الرحمن تو از ما اهل بيت هستى، پس وصيّت مرا حفظ كن، به طايفه يمنيان به چشم احترام نگاه كن، آنان را گرامى بدار و در ميان آنان باش كه به خدا سوگند اين امر جز به مدد آنان به پيروزى نخواهد رسيد. امّا به طايفه ربيعه با ديد اتهام نگاه كن و آنان را در كارشان همواره متّهم ساز. امّا به طايفه مضر به چشم دشمن خانگى نگاه كن.

در كار هركس از آنان مشكوك شدى يا در دلت چيزى از او پيدا شد، او را بكش. و اگر خواستى كه در خراسان كسى را باقى نگذارى كه به زبان عربى صحبت كند، اين كار را انجام بده. هر پسرى كه قدّش از پنج وجب تجاوز كرد، او را بكش‌[٢]. اين سفارش ابراهيم امام، سياست عبّاسيان را در برابر مسلمانان‌

[١] . الكامل فى التّاريخ ٤/ ١٩٥، تاريخ ابن ساعى ٣.

[٢] . الكامل فى التّاريخ ٤/ ٢٩٥.