پيشوايان هدايت - حكيم، سيد منذر؛ مترجم عباس جلالي - الصفحة ٢٢٢ - ٢ حركت عباسيان، پيدايش و روشها

فرصت از چنگ رقيبان مردم را به ضرورت قيام برضدّ امويان تحريك مى‌كرد، گرايش عبّاسيان بود.

٢. حركت عبّاسيان، پيدايش و روش‌ها

قبلا به هسته شكل‌گيرى قيام بنى عبّاس و انگيزه آنان براى طمع در به دست گرفتن خلافت اسلامى اشاره كرده‌ايم‌[١].

و در آنجا ذكر كرده‌ايم كه ابو هاشم از مردان بنام گروه طرفدار اهل بيت عليهم السّلام بوده و هشام بن عبد الملك بسيار از او هراس داشته. چرا كه مى‌دانست او داراى لياقت علمى و سياسى مى‌باشد كه او را شايسته رهبرى مى‌كند. بنابراين هشام بن عبد الملك تصميم به ترور ابو هاشم گرفت. هنگامى كه ابو هاشم مكر هشام را احساس كرد از او برحذر شد و به محمّد بن علىّ بن عبد اللّه بن عبّاس وصيّت كرد تا اتباع او را بعد از او در مبارزه با امويان رهبرى نمايد كه اين كار در سال ٩٩ هجرى به وقوع پيوست. اين وصيّت بذر طمع را در حركت محمّد بن علىّ بن عبد اللّه بن عبّاس كاشت و او گمان كرد كه ديگر رهبر شده و خليفه آينده است.

اين بهترين فرصت بود تا او براى خود به تبليغات بپردازد. به همين جهت مخفيانه كسانى را به خراسان فرستاد تا به نام او به دعوت مردم بپردازند. او اين كار را تا سال ١٢٥ هجرى ادامه داد و در آن سال از دنيا رفت. پس از او سه پسر از او باقى ماندند كه ابراهيم امام، سفّاح و منصور هستند[٢].

و پيدا است كه ابراهيم امام بوده كه برنامه‌ريزى قيام دولت عبّاسيان را

[١] . ر. ك صفحه ٧٩ به بعد بحث آغاز رهايى.

[٢] . الآداب السلطانية ١٢٧.