پيشوايان هدايت - حكيم، سيد منذر؛ مترجم عباس جلالي - الصفحة ٢٢١ - ١ تازههاى سياسى

مى‌بينيم ابو سلمه خلّال و ابو مسلم خراسانى در اوّلين‌بار با آن حضرت به عنوان خليفه بيعت كردند و بعضى از اصحاب آن حضرت نيز تأكيد بسيارى بر ضرورت اعلام جهاد از طرف امام صادق عليه السّلام داشتند.

امّا آنچه كه سزاوار است به آن توجّه شود اين است كه امام صادق عليه السّلام اين جايگاه مقدّس را در دل‌هاى مردم به‌واسطه معادلات سياسى خلق السّاعه به دست نياورده بود. بلكه رويدادها و شرايط مختلفى به وقوع پيوست تا اين جوّ را به وجود آورد و اين باور را كه امام صادق عليه السّلام و تنها او در چنين جايگاهى قرار داشته و مى‌تواند جايگزين شايسته سياسى و فكرى حكومت اموى بوده و به جاى حكومت ظالم اموى، خليفه شرعى مسلمانان باشد.

تلاش خستگى‌ناپذير و رويه اصلاحى كه امام صادق عليه السّلام و ائمّه قبل از او عليهم السّلام بنا نهادند و ايجاد نسل‌هاى پيشرو، موجب انگيزش اين بيدارى در امّت گشته و نقطه عطفى تاريخى در حيات امّت اسلام خلق كرد كه باعث شد امّت اسلام از غناى فكرى كه اين برهه طلايى براى ما به يادگار گذاشته است بهره‌مند گردد.

در چنين شرايط حسّاسى امام صادق عليه السّلام در برابر تحرّكات منفى كه سعى در به انحراف كشيدن مسير مردم و بردن آن‌ها به سوى مكاتب انحرافى جديد داشتند به شدت مراقب بودند. از همين‌جاست كه بسيارى از راهنمايى‌هاى امام به اصحاب آن حضرت در اين رابطه صادر شده است و در برابر نمايشات سياسى دروغين كه بعضى از انقلابى‌نمايان اجرا مى‌كرده‌اند بى‌طرفى پيشه مى‌كرده است، و اين مطلب به اين دليل بوده كه آن حضرت به اغراض و مطامع آنان كاملا آگاهى داشته است.

و از همين گرايشات سياسى كه براى به دست گرفتن خلافت و درآوردن‌