فقه نظام اقتصادى اسلام - اراکی، محسن - الصفحة ٢٨٣ - ب- تطبيقات

اختيار مسلمين- يعنى جامعه اسلامى كه به‌وسيله فرزندان مجاهدش آن ثروت را از چنگ غاصبان رها كرده است- قرار مى‌گيرد. نظر به آنكه اين نوع اراضى به‌وسيله دولت اسلامى در اختيار مسلمين قرار مى‌گيرد، عامل سياسى نوع مالكيت آنها را معين مى‌كند.

در اين زمينه روايات متعددى وجود دارد از جمله:

١. صحيحة ابى بردة بن رجاء قال:

«قُلْتُ لِأَبِى عَبْدِ اللهِ (ع): كَيفَ تَرَى فِى شِرَاءِ أَرْضِ الْخَرَاجِ؟ قَالَ: وَ مَنْ يبِيعُ ذَلِكَ؟ هِى أَرْضُ الْمُسْلِمِينَ ...»[١].

به امام صادق (ع) گفتم: نظر شما درباره خريدارى زمين خراجى چيست؟ فرمود: چه كسى آن را مى‌فروشد؟! زمين خراجى زمين مسلمين است ....

٢. صحيحة مُحَمَّدٍ الْحَلَبِى قَالَ:

«سُئِلَ أَبُو عَبْدِ اللهِ (ع) عَنِ السَّوَادِ مَا مَنْزِلَتُهُ؟ فَقَالَ: هُوَ لِجَمِيعِ الْمُسْلِمِينَ، لِمَنْ هُوَ الْيوْمَ، وَ لِمَنْ يدْخُلُ فِى الْإِسْلَامِ بَعْدَ الْيوْمِ، وَ لِمَنْ لَمْ يخْلَقْ بَعْدُ ...»[٢].

از امام صادق (ع) درباره سواد پرسيدند كه چه جايى دارد؟ فرمود: از آنِ همه مسلمين است. آنها كه امروز هستند و آنها كه در آينده به اسلام خواهند گرويد و آنها كه هنوز متولد نشده‌اند ....

٣. روايت أَبِى الرَّبِيعِ الشَّامِى، عَنْ أَبِى عَبْدِ اللهِ (ع):

«قَالَ: لَا تَشْتَرِ مِنْ أَرْضِ السَّوَادِ شَيئاً إِلَّا مَنْ كَانَتْ لَهُ ذِمَّةٌ، فَإِنَّمَا هُوَ فَى‌ءٌ لِلْمُسْلِمِينَ»[٣].

[١] . وسائل الشيعة، ج ١٥، ابواب جهاد العدو، باب ٧١، ص ١٥٥، حديث ١.

[٢] . همان، ج ١٧، ابواب عقد البيع و شروطه، باب ٢١، ص ٣٦٩، حديث ٤.

[٣] . همان، حديث ٥.