فقه نظام اقتصادى اسلام - اراکی، محسن - الصفحة ١٥٤ - ١ روايات ابواب احياء موات

از او- امام باقر يا امام صادق (ع)- پرسيدم درباره خريدن زمين يهودى يا نصرانى، فرمود: عيبى ندارد، رسول اكرم (ص) خيبر را فتح كرد پس با ساكنان آن قرارداد بست كه زمين دست آنها بماند در آن كار كنند و آن را آباد كنند عيبى ندارد اگر چيزى از آن زمين خريدارى مى‌كنى و هر قومى كه چيزى از زمين را احياء يا آباد كنند از آنِ آنها خواهد بود آنان از ديگران نسبت به آن زمين، اولى خواهند بود.

سند روايت صحيح است چون سند صدوق به علاءبن رزين صحيح است، و ساير رجال سند نيز مسلّم الوثاقه‌اند. دلالت روايت نيز بر مدّعا كه منشأيت كار (إحياء زمين) براى مالكيت زمين باشد تام است.

١- ٦. صدوق بِإِسْنَادِهِ عَنِ الْحَسَنِ بْنِ مَحْبُوبٍ عَنْ عَبْدِ اللهِ بْنِ سِنَانٍ عَنْ أَبِى عَبْدِاللهِ (ع) قَالَ:

سُئِلَ وَ أَنَا حَاضِرٌ عَنْ رَجُلٍ أَحْيا أَرْضاً مَوَاتاً فَكَرَى فِيهَا نَهَراً وَ بَنَى فِيهَا بُيوتاً وَ غَرَسَ نَخْلًا وَ شَجَراً فَقَالَ: هِى لَهُ وَ لَهُ أَجْرُ بُيوتِهَا وَ عَلَيهِ فِيهَا الْعُشْرُ ... الخ»[١].

از امام صادق (ع) سوال شد و من حاضر بودم، درباره مردى كه زمين مواتى را احياء كرده بود و در آن نهر آبى جارى ساخته و اتاق‌هايى بنا نموده و نخل و شجرى بپا كرده است؟ در پاسخ فرمود: از آنِ اوست و از آنِ اوست مزد اتاق‌هايى كه ساخته و بايد يك دهم آن را بپردازد ... تا آخر حديث.

روايت از نظر سند صحيح است و دلالتش بر اينكه كار منشأ مالكيت نتيجه آن مى‌شود روشن است.

[١] . وسائل الشيعة، ج ٢٥، ابواب احياء الموات، باب ١، ص ٤١٢، حديث ٨.