فقه نظام اقتصادى اسلام - اراکی، محسن - الصفحة ١٧٩ - ٧ روايات باب لقطه

٧- ٤. كلينى عَنْ عِدَّةٍ مِنْ أَصْحَابِنَا عَنْ سَهْلِ، بْنِ زِيادٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ الْحَسَنِ بْنِ شَمُّونٍ عَنِ الْأَصَمِّ، عَنْ مِسْمَعٍ، عَنْ أَبِى عَبْدِالله (ع) قَالَ:

إِنَّ أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ (ع) كَانَ يقُولُ فِى الدَّابَّةِ إِذَا سَرَحَهَا أَهْلُهَا أَوْ عَجَزُوا عَنْ عَلَفِهَا أَوْ نَفَقَتِهَا: فَهِى لِلَّذِى أَحْياهَا، قَالَ: وَقَضَى أَمِيرُ الْمُؤْمِنِينَ (ع) فِى رَجُلٍ تَرَكَ دَابَّةً بِمَضِيعَةٍ، فَقَالَ: إِنْ تَرَكَهَا فِى كَلَإٍ وَ مَاءٍ وَ أَمْنٍ فَهِى لَهُ يأْخُذُهَا مَتَى شَاءَ، وَ إِنْ كَانَ تَرَكَهَا فِى غَيرِ كَلَإٍ وَ لَا مَاءٍ، فَهِى لِمَنْ أَحْياهَا»[١].

امام صادق (ع) فرمود: حضرت امير (ع) چنين مى‌فرمود: درباره چهارپايى كه صاحبانش رهايش كنند يا از علف دادن و هزينه‌كردن براى آن ناتوان گردند فرمود: از آنِ كسى است كه آن را احياء كند. و نيز امام صادق (ع) فرمود: حضرت امير (ع) درباره كسى كه چهارپايى را در جاى دور افتاده‌اى رها كند چنين فرمود: اگر آن را در محلى رها كند كه آب و علف در آن فراهم است و امنيت دارد، اين چهارپا همچنان در ملك صاحبش خواهد بود، هرگاه بخواهد مى‌تواند مال خود را بگيرد و در آن تصرف كند؛ لكن اگر در محلى آن را رها كرده كه آب و علف در آن نيست اين چهارپا از آنِ كسى خواهد بود كه آن را احياء كند.

سند روايت عيوب متعدد دارد و در نتيجه ضعيف است، لكن دلالت آن بر مدّعا- پس از الغاى خصوصيت چنان‌كه ظاهر است- نظير دلالت روايت سابق است كه مال مباحى كه در نتيجه اعراض مالك- هرچند اعراض قهرى كه در اينجا رها كردن حيوان بدون آب و غذا و امنيت است- به حالت اباحه اوليه برگشته است به سبب كارى كه احياى آن است در مالكيت احياء كننده درمى‌آيد.

[١] . همان، ص ٤٥٨، حديث ٣.