فقه نظام اقتصادى اسلام - اراکی، محسن - الصفحة ١٧٧ - ٧ روايات باب لقطه

سُئِلَ أَبُو عَبْدِ اللهِ (ع) عَنْ سَفِينَةٍ انْكَسَرَتْ فِى الْبَحْرِ فَأُخْرِجَ بَعْضُهَا بِالْغَوْصِ، وَ أَخْرَجَ الْبَحْرُ بَعْضَ مَا غَرِقَ فِيهَا، فَقَالَ: أَمَّا مَا أَخْرَجَهُ الْبَحْرُ فَهُوَ لِأَهْلِهِ، اللهُ أَخْرَجَهُ، وَ أَمَّا مَا أُخْرِجَ بِالْغَوْصِ فَهُوَ لَهُمْ، وَ هُمْ أَحَقُّ بِهِ»[١].

از امام صادق (ع) درباره كشتى درهم شكسته‌اى درون دريا پرسيدم كه مقدارى از اموال درون آن را مردم با غوص در دريا به دست آوردند و مقدار ديگر را آب دريا به كنار ساحل آورده است. فرمود: آنچه آب دريا به ساحل آورده از آنِ مالكان اصلى آن اموال است؛ زيرا خداوند آن را برون آورده است و آنچه به‌وسيله غوص در دريا به دست مردم افتاده از آنِ كسى است كه آن را به دست آورده است. او احق به اين مال است.

اين روايت از نظر سند ضعيف، لكن از نظر دلالت تام است و مضمون آن با روايت قبلى مطابق است و مؤيد مضمون آن روايت است.

٧- ٣. كلينى عَنْ عِدَّةٍ مِنْ أَصْحَابِنَا، عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدٍ، وَ سَهْلِ بْنِ زِيادٍ جَمِيعاً، عَنِ ابْنِ مَحْبُوبٍ، عَنْ عَبْدِ اللهِ بْنِ سِنَانٍ، عَنْ أَبِى عَبْدِاللهِ (ع) قَالَ:

مَنْ أَصَابَ مَالًا أَوْ بَعِيراً فِى فَلَاةٍ مِنَ الْأَرْضِ، قَدْ كَلَّتْ وَ قَامَتْ وَ سَيبَهَا صَاحِبُهَا مِمَّا لَمْ يتْبَعْهُ، فَأَخَذَهَا غَيرُهُ فَأَقَامَ عَلَيهَا وَ أَنْفَقَ نَفَقَةً حَتَّى أَحْياهَا مِنَ الْكَلَالِ وَ مِنَ الْمَوْتِ، فَهِى لَهُ وَ لَا سَبِيلَ لَهُ عَلَيهَا، وَ إِنَّمَا هِى مِثْلُ الشَّى‌ءِ الْمُبَاحِ»[٢].

كسى كه مال يا شترى را در دشت خشكى بيابد كه از پا افتاده و زمين‌گير شده و صاحبش رهايش كرده چون درپى صاحبش نمى‌رفته پس آن را ديگرى به دست آورد و به آن رسيدگى كند و براى آن هزينه كند تا از مرگ و پاافتادگى رهايش كند

[١] . همان، ص ٤٥٥ و ٤٥٦، حديث ٢.

[٢] . وسائل الشيعة، باب ١٣، ص ٤٥٨، حديث ٢.