فقه نظام اقتصادى اسلام - اراکی، محسن - الصفحة ١١٧ - ٢ آبادانى و عمارت زمين

وَ إِذا حَكَمْتُمْ بَيْنَ النَّاسِ أَنْ تَحْكُمُوا بِالْعَدْلِ‌[١].

و اگر به حكم در ميان مردم پرداختيد با عدل و داد حكومت كنيد.

٢. آبادانى و عمارت زمين‌

يكى ديگر از اهداف نظام اقتصادى اسلام آبادانى و عمارت زمين است. در منابع اسلامى بر اين نكته تأكيد فراوان شده كه خداى متعال مسئوليت آبادانى و عمارت زمين را به انسان واگذار كرده، و انبياء و شرايع الهى آمده‌اند تا با تبيين و اجراى عدالت، بشر را به آبادانى زمين فراخوانده، و او را در مسير پرورش و شكوفائى استعدادهاى زمين و استخراج ذخائر نهفته آن راهبرى و يارى كنند.

خداوند متعال در قرآن كريم مى‌فرمايد:

هُوَ أَنْشَأَكُمْ مِنَ الْأَرْضِ وَ اسْتَعْمَرَكُمْ فِيها[٢].

اوست (خدا) كه شما را از زمين برويانيد و شما را به آبادانى آن فراخواند.

اميرالمؤمنين (ع) در عهدنامه مالك اشتر مى‌فرمايد:

«وَلْيكُنْ نَظَرُكَ فِى عِمَارَةِ الْأَرْضِ أَبْلَغَ مِنْ نَظَرِكَ فِى اسْتِجْلَابِ الْخَرَاجِ لِأَنَّ ذَلِكَ لَا يدْرَكُ إِلَّا بِالْعِمَارَةِ وَ مَنْ طَلَبَ الْخَرَاجَ بِغَيرِ عِمَارَةٍ أَخْرَبَ الْبِلَادَ وَ أَهْلَكَ الْعِبَادَ»[٣].

برتوست كه به آبادانى زمين همت گمارى بيش از آنكه به جمع‌آورى خراج (حق دولت) همت مى‌گمارى؛ زيرا درآمد زمين بجز با آبادانى آن به‌دست نخواهد آمد

[١] . سوره نساء: ٥٨.

[٢] . سوره هود: ٦١.

[٣] . نهج البلاغه، نامه ٥٣.