فقه نظام اقتصادى اسلام - اراکی، محسن - الصفحة ١١٥ - ١ عدالت فردى و اجتماعى

دهنده رخ داده است پس سراسر زمين را پر از قسط و عدل مى‌كند همان‌گونه كه از جور و ستم لبريز شده و ساكنان آسمان و نيز ساكنان زمين از او راضى خواهند شد. و ثروت را ميان مردم به روش «صحاح» تقسيم مى‌كند. شخصى از رسول خدا (ص) پرسيد: «صحاح» يعنى چه؟ رسول خدا (ص) فرمود: يعنى برابرى بين مردم و دل‌هاى امت محمد (ص) را لبريز از بى‌نيازى مى‌كند و عدل او همه را فرا مى‌گيرد ... تا آخر روايت.

شيخ طوسى در تهذيب به سندش از امام باقر (ع) روايت كرده است كه درباره سيره مهدى (ع) از ايشان سؤال شد در پاسخ فرمود:

«يسِيرُ بِسِيرَةِ مَا سَارَ بِهِ رسول‌الله (ص) حَتَّى يظْهِرَ الْإِسْلَامَ قُلْتُ: وَ مَا كَانَتْ سِيرَةُ رسول‌الله (ص) قَالَ: أَبْطَلَ مَا كَانَ فِى الْجَاهِلِيةِ وَ اسْتَقْبَلَ النَّاسَ بِالْعَدْلِ، وَكَذَلِكَ الْقَائِمُ إِذَا قَامَ يبْطِلُ مَا كَانَ فِى الْهُدْنَةِ مِمَّا كَانَ فِى أَيدِى النَّاسِ، وَ يسْتَقْبِلُ بِهِمُ الْعَدْلَ «[١].

با همان روش رسول خدا (ص) رفتار مى‌كند تا اسلام پيروز گردد. گفتم: روش رسول خدا (ص) چگونه بود؟ فرمود: رسم جاهليت را برافكند و با عدل خويش به پيشواز مردم رفت و رفتار قائم نيز اين چنين خواهد بود، رسم دوران آتش‌بس را برخواهد افكند و با عدل به پيشواز مردم خواهد رفت.

عدل و قسط در مفهوم اسلامى آن مساوى با اسلام و شريعت اسلامى است؛ لهذا در قرآن كريم در تبيين مأموريت رسول اكرم (ص) در جايى از اين مأموريت به عدل و قسط تعبير شده است.

وَ أُمِرْتُ لِأَعْدِلَ بَيْنَكُمُ‌[٢]؛

[١] . شيخ طوسى، تهذيب الاحكام، ج ٦، ص ١٥٤.

[٢] . سوره شورى: ١٥.