قرآن، كتاب اخلاق - سبحانى‌نيا، محمد تقي - الصفحة ٩٨ - ٢ صبر بر عمل

اى كسانى كه ايمان آورده‌ايد، از شكيبايى و نماز مدد جوييد كه خدا با شكيبايان است.

در صبر بر عمل، انسان نفس خود را بر انجام اعمال سخت و دشوار كه سرشت طبيعى انسانى از آن فرارى است وادار مى‌كند و بر مداومت آن پاى مى‌فشرد. يكى از مصاديق بارز اين نوع صبر، هنگام انجام واجبات و تكاليفى است كه انجام آنها ضرورت دارد. تلاش مؤمن براى انجام وظايف و تكاليف خود، اصرار او به مداومت بر عمل على‌رغم سختى‌هاى آن، نيازمند صبر و شكيبايى دائم است. قرآن كريم مى‌فرمايد:

فَاعْبُدْهُ وَ اصْطَبِرْ لِعِبادَتِهِ.[١]

پس او را عبادت كن و در مسير عبادت او شكيبا و مقاوم باش.

البته به نظر مى‌رسد اين تأكيد، به توحيد عبادى مرتبط است و پيامبر (ص) به پرستش خداوند و اعراض از هر مخلوق ديگرى راهنمايى شده است اما دست كم، امر به عبادت و يا امر به پايدارى در آن نيز به ملازمه، از توحيد در عبادت استفاده مى‌شود.[٢] همچنين از مصاديق صبر بر عمل، صبر بر سختى‌هاى آن و مقاومت در برابر سختى‌ها و اذيت‌هايى است كه نه برخاسته از خود عمل، بلكه سختى‌هايى است كه در مسير انجام عمل بر انسان عارض مى‌شود. براى مثال، امر به معروف و نهى از منكر، از جمله واجبات الهى و تكاليف شرعى مؤمنان است اما بى‌گمان التزام به اين فريضه، با اذيت و آزار و آسيب احتمالى همراه است؛ يعنى‌

[١]. مريم: ٦٥.

[٢]. الميزان فى تفسير القرآن، ج ١٤، ص ٨٥.