قرآن، كتاب اخلاق - سبحانى‌نيا، محمد تقي - الصفحة ٧٩ - ٢ آرامش و طمأنينه نفس

وكيلى نفوذناپذير (توانمند) و سنجيده‌كار است،[١] بهترين وكيل براى بنده خود خواهد بود.[٢]

٢. آرامش و طمأنينه نفس‌

دومين ره‌آورد توكّل، اطمينان و آرامش نفس انسان است. كسى كه توكّل حقيقى را با آن لوازم و شرايط پيش‌گفته آورده است، بى شك در ضمير خود سرشار از آرامش و طمأنينه است و به دليل اطمينانى كه به پروردگار خويش دارد، نگران نيست و از به نتيجه رسيدن تلاشش ترديد ندارد. همچنين خوفى به دل راه نمى‌دهد؛ زيرا خدا را پشتيبان خود مى‌داند و به قدرت و توانمندى او ايمان دارد. او همچنين آگاه است كه آنچه به او برسد، همان است كه خداوند براى او مقدر كرده است و خدا نيز جز خير او نمى‌خواهد، پس چه جاى نگرانى و ترس؟ خداوند در آيه ٥١ سوره توبه به پيامبر (ص) مى‌فرمايد: «اى پيغمبر به آنها بگو جز آنچه كه خداوند براى ما نوشته و مشيّت او تعلق گرفته به ما نمى‌رسد و او مولاى ماست و كسانى كه ايمان آورده‌اند فقط به خدا توكّل مى‌كنند».[٣]

اين فرمان الهى در حقيقت نوعى اطمينان و آرامش خاطر براى رسول خدا (ص) و پيروانش ايجاد مى‌كند؛ زيرا به آنان مى‌فهماند كه آنچه براى آنان مقدر است، خواست و اراده خدا بوده است و چون آنان بر خدا توكّل كنند جاى هيچ گونه نگرانى نيست. بخارى در كتاب صحيح خود در حديثى از ابوبكر، نگرانى و ترس او را پس از مخفى شدنش به همراه‌

[١]. انفال: ٤٩: وَ مَنْ يَتَوَكَّلْ عَلَى اللَّهِ فَإِنَّ اللَّهَ عَزِيزٌ حَكِيمٌ.

[٢]. آل عمران: ١٧٣: حَسْبُنَا اللَّهُ وَ نِعْمَ الْوَكِيلُ.

[٣]. قُلْ لَنْ يُصِيبَنا إِلَّا ما كَتَبَ اللَّهُ لَنا هُوَ مَوْلانا وَ عَلَى اللَّهِ فَلْيَتَوَكَّلِ الْمُؤْمِنُونَ.