قرآن، كتاب اخلاق - سبحانىنيا، محمد تقي - الصفحة ١٣١ - انواع ناظر محترم از منظر قرآن
٣. خداوند: ناظر سوم، خداوند است. بر اساس تعاليم آسمانى اسلام، خداوند متعال بر تمام اعمال و رفتار و افكار آدمى آگاه است و هيچ يك از شئون آدمى از او پنهان نيست. آيات متعددى در قرآن كريم اين معنا را تصريح و بارها آن را خاطرنشان كرده است. براى مثال در سوره نساء مىفرمايد: «از مردم شرم مىكنند اما از خدا شرم نمىكنند با آن كه خدا هنگامى كه سخنى در شب به خلاف رضاى او مىسازند، با آنهاست و به آنچه مىكنند احاطه دارد [و مىداند]»[١] و در آيه ديگرى مىفرمايد:
أَ لَمْ يَعْلَمُوا أَنَّ اللَّهَ يَعْلَمُ سِرَّهُمْ وَ نَجْواهُمْ وَ أَنَّ اللَّهَ عَلَّامُ الْغُيُوبِ.[٢]
آيا نمىدانند كه خداوند از اسرار و سخنان درگوشى آنها آگاه است و او داناى غيبهاست؟!
همچنين آيات متعدد ديگرى، خدا را بر افكار و خطورات ذهنى و نيّات درونيشان آگاه مىداند.[٣]
[١]. نساء: ١٠٨: يَسْتَخْفُونَ مِنَ النَّاسِ وَ لا يَسْتَخْفُونَ مِنَ اللَّهِ وَ هُوَ مَعَهُمْ إِذْ يُبَيِّتُونَ ما لا يَرْضى مِنَ الْقَوْلِ وَ كانَ اللَّهُ بِما يَعْمَلُونَ مُحِيطاً.
[٢] توبه: ٧٨.
[٣]. فاطر: ٣٨: إِنَّ اللَّهَ عالِمُ غَيْبِ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ إِنَّهُ عَلِيمٌ بِذاتِ الصُّدُورِ؛ خداوند آگاه به غيب آسمانها و زمين است و او از اسرار دلها با خبر است؛ تغابن: ٤: يَعْلَمُ ما فِي السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ وَ يَعْلَمُ ما تُسِرُّونَ وَ ما تُعْلِنُونَ وَ اللَّهُ عَلِيمٌ بِذاتِ الصُّدُورِ؛ خدا از آنچه در آسمانها و زمين است و از پنهانكارىهاى شما و كارهاى آشكارتان آگاه است و نيز خدا از اسرار دلها با خبر است؛ ملك: ١٣: وَ أَسِرُّوا قَوْلَكُمْ أَوِ اجْهَرُوا بِهِ إِنَّهُ عَلِيمٌ بِذاتِ الصُّدُورِ؛ شما چه سخنان خود را پنهان كنيد يا آشكار سازيد، او از اسرار دلها آگاه است؛ ق: ١٦: وَ لَقَدْ خَلَقْنَا الْإِنْسانَ وَ نَعْلَمُ ما تُوَسْوِسُ بِهِ نَفْسُهُ وَ نَحْنُ أَقْرَبُ إِلَيْهِ مِنْ حَبْلِ الْوَرِيدِ؛ ما انسان را خلق كرديم و مىدانيم كه در درون خويش چه انديشهاى دارد و ما از رگ گردن به او نزديكتريم؛ حديد: ٤: وَ هُوَ مَعَكُمْ أَيْنَ ما كُنْتُمْ وَ اللَّهُ بِما تَعْمَلُونَ بَصِيرٌ؛ و هر جا باشيد، او با شماست و خداوند به آنچه انجام مىدهيد، بيناست.